Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Maskergrondtiran

Maskergrondtiran | Muscisaxicola maclovianus

Dark-faced Ground Tyrant | Dormilona carinegruzca | Dormilona-de-cara-escura

De maskergrondtiran is de donkerste grondtiran, met een zwartachtig gezicht en een bruine kruin. Hij broedt in het zuiden van Chili en Argentinië en op de Falklandeilanden. In de zuidelijke winter trekt een deel van de vogels noordwaarts langs de Pacifische kust tot in Peru, waar hij als enige grondtiran in het kustlaagland verschijnt.

Maskergrondtiran (Muscisaxicola maclovianus)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil buiten de broedtijd. Roept een zacht tsit.

Luister: RoepXC784100

Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, compacter en korterpotig dan de grondtirannen van het hooggebergte. Gezicht en voorhoofd zijn zwartachtig, de kruin is donker kastanjebruin. De rug is donker grijsbruin, de onderdelen zijn grijs, naar de buik toe lichter. De staart is zwart met smalle witte buitenranden. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kleine grondtiran Syrtidicola fluviatilis is kleiner en zandbruiner, met een licht gezicht, en leeft op zandbanken van rivieren in het Amazonelaagland. De kortstaartveldtiran Muscigralla brevicauda is kleiner, met een zeer korte staart, lange lichte poten en een roodbruine stuit. Andere grondtirannen, zoals de witbrauwgrondtiran Muscisaxicola albilora, hebben een licht gezicht en leven in het hooggebergte.

Leefgebied

In het gidsgebied in open terrein in het kustlaagland: geploegde en braakliggende akkers, weiden, zandstranden, rotskusten en lomas, van zeeniveau tot enkele honderden meters. Rent over kale grond en vangt insecten. Broedt buiten het gidsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in de zuidelijke winter langs de kust van Tacna en Arequipa noordwaarts tot de omgeving van Lima en plaatselijk verder naar het noorden. Bolivia: geen regelmatig voorkomen. Uit Ecuador zijn slechts enkele waarnemingen bekend. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in het zuiden van Chili en Argentinië, op Vuurland en de Falklandeilanden.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek van mei tot september op braakliggende akkers en strandvlakten langs de kust van Zuid-Peru, bijvoorbeeld bij Mejía in Arequipa, naar donkere vogels die over de kale grond rennen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot broedgebied in het zuiden van Zuid-Amerika.

Wetenschappelijke naam

Muscisaxicola maclovianus | (Garnot, 1826)

Garnot beschreef de soort in 1826 als Sylvia macloviana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Muscisaxicola werd in 1837 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Muscicapa (vliegenvangers) en Saxicola (paapjes en roodborsttapuiten). De soortnaam komt van Maclovia, de Latijnse naam voor de Falklandeilanden (Frans Îles Malouines, naar Saint-Malo). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Falklandeilanden.