Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelnekgrondtiran
Geelnekgrondtiran | Muscisaxicola flavinucha
Ochre-naped Ground Tyrant | Dormilona fraile | Dormilona-de-nuca-ocre
De geelnekgrondtiran is een grote grondtiran met een wit voorhoofd en een okergele vlek in de nek. Hij broedt in de hoge Andes van het zuiden en trekt in de zuidelijke winter noordwaarts naar de puna van Peru en Bolivia. Daar mengt hij zich vaak met andere grondtirannen.
Geluid
Meestal stil. Roept een zacht tsit; in de broedtijd een korte reeks hoge tonen.
Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm, met lange poten en een rechte houding. Voorhoofd en teugel zijn wit, er is een smalle witte oogring. Kruin en rug zijn grijsbruin; in de nek ligt een okergele tot geelbruine vlek, die bij vogels in vers kleed het duidelijkst is. De onderdelen zijn grijswit. De vleugels zijn bruin met lichte randen; de staart is zwart met witte buitenranden. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een vagere nekvlek.
Verwarringssoorten
De klifgrondtiran Muscisaxicola albifrons is groter, met lichte vleugelvelden en zonder gele nekvlek. De roodnekgrondtiran Muscisaxicola rufivertex is kleiner, met een roodbruine nekvlek en zonder wit voorhoofd. De zwartkruingrondtiran Muscisaxicola frontalis heeft een zwart voorhoofd en een zwarte kruinstreep. De punagrondtiran Muscisaxicola juninensis is kleiner, met een kaneelbruine kruinvlek.
Leefgebied
Open puna met kort gras en stenen, bofedales en rotsige hellingen, meestal tussen 3500 en 5000 m. Rent over de grond en vangt insecten. Het nest ligt in een holte tussen stenen of in een rotswand.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: broedt in het hooggebergte van het zuidwesten; in de zuidelijke winter verspreid in de Andes van het westen. Peru: wintergast in de Andes van het zuiden en midden, noordwaarts tot ongeveer Junín. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in Chili en Argentinië, zuidwaarts tot Vuurland.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek van mei tot september op kortgegraasde puna en langs bofedales boven de 4000 m, bijvoorbeeld bij de Abra Málaga in Cusco of in de omgeving van het Titicacameer.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in het hooggebergte.
Wetenschappelijke naam
Muscisaxicola flavinucha | de Lafresnaye, 1855
De Lafresnaye beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Muscisaxicola werd in 1837 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Muscicapa (vliegenvangers) en Saxicola (paapjes en roodborsttapuiten). De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en nucha, 'nek'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chili.