Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Klifgrondtiran

Klifgrondtiran | Muscisaxicola albifrons

White-fronted Ground Tyrant | Dormilona gigante | Dormilona-de-testa-branca

De klifgrondtiran is de grootste grondtiran en leeft hoger dan de meeste andere vogels van de Andes, tot dicht onder de sneeuwgrens. Hij is lang en slank, met een wit voorhoofd en lichte vleugelvelden. Hij houdt zich vooral op bij venen en bofedales in de hoge puna.

Klifgrondtiran (Muscisaxicola albifrons)
Foto: Opisska — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Roept een zacht tsik; de zang is een korte reeks hoge tonen, soms in de vlucht.

Luister: RoepXC1039519

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, groot en hoogpotig, met een vrij lange snavel. Het voorhoofd en de teugel zijn wit; kruin en nek zijn bruinig, de rug grijsbruin. De binnenste armpennen en tertials hebben brede witte randen, die een licht veld op de gevouwen vleugel vormen. De onderdelen zijn grijswit. De staart is zwart met witte buitenranden. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelnekgrondtiran Muscisaxicola flavinucha heeft ook een wit voorhoofd, maar is kleiner, met een okergele nekvlek en zonder het lichte vleugelveld. Taczanowski's grondtiran Muscisaxicola griseus is kleiner, met een grijsbruin voorhoofd. De grijsbuikklauwiertiran Agriornis micropterus is groter en zwaarder, met een dikke, haakvormige snavel en een gestreepte keel.

Leefgebied

Bofedales, natte vlakten, oevers van bergbeken en stenige hellingen in de hoge puna, meestal tussen 4200 en 5500 m, soms hoger. Loopt met lange passen over drassige grond en rotsen en vangt insecten. Het nest ligt in een holte in een rotswand of tussen stenen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het hooggebergte van Áncash (Cordillera Blanca) en Junín zuidwaarts tot Puno en Tacna. Bolivia: in de hoge Andes in het westen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste noorden van Chili en in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bofedales en hooggelegen beekjes boven de 4500 m, bijvoorbeeld bij de pas van Ticlio of in de Cordillera Blanca.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Het leefgebied ligt grotendeels buiten bereik van intensief landgebruik; mijnbouw en het verdrogen van venen kunnen plaatselijk effect hebben.

Wetenschappelijke naam

Muscisaxicola albifrons | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Pt[yonura] albifrons; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Muscisaxicola werd in 1837 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Muscicapa (vliegenvangers) en Saxicola (paapjes en roodborsttapuiten). De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en frons, 'voorhoofd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Junín, Peru.