Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Roodoorpapegaai

Roodoorpapegaai | Pyrilia haematotis

Brown-hooded Parrot | Loro cabeza oscura | Papagaio-de-capuz-pardo

De roodoorpapegaai is een kleine, gedrongen papegaai van vochtig laaglandbos in Midden-Amerika. In het gidsgebied bereikt hij de zuidrand van zijn verspreidingsgebied, in het noordwesten van Colombia. Hij leeft in paren of kleine groepen hoog in het bladerdak en toont in de vlucht een rode ondervleugel.

Roodoorpapegaai (Pyrilia haematotis)
Foto: Andy Morffew from Itchen Abbas, Hampshire, UK — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, nasale en wat schurende roep, in de vlucht vaak herhaald, en zachter gekwetter bij het foerageren.

Luister: ZangXC588710

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21 cm, met een korte, vierkante staart en een lichte snavel. Kop en hals zijn donker bruinachtig olijf, met een rode vlek op de oorstreek en een kale, witte oogring. Het lijf is groen, op de borst olijfachtig. De okselveren en ondervleugeldekveren zijn rood en de slagpennen blauw. De seksen zijn vrijwel gelijk; jongen hebben een lichtere kop en minder rood op het oor.

Verwarrings­soorten

De rozewangpapegaai Pyrilia pulchra heeft een roze gezicht met een donkere rand en een oranjegele schouder, en leeft zuidelijker langs de Pacifische kust. De saffraankoppapegaai Pyrilia pyrilia heeft een volledig gele kop en leeft in het Caribisch laagland en de Magdalena-vallei. Het zwartoormargrietje Pionus menstruus is groter, met een blauwe kop en rode onderstaartdekveren.

Leefgebied

Vochtig laagland- en heuvelbos, bosranden en oud secundair bos, meestal onder 1200 m. Eet vruchten, zaden en bloesems in het bladerdak. Het nest ligt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het noordwesten, in het noorden van de Chocó en rond de Golf van Urabá. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot in Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het laaglandbos rond de Golf van Urabá en in het noorden van de Chocó vanaf bosranden of open plekken naar kleine groepjes die over het bladerdak vliegen; de rode ondervleugel is in de vlucht te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk neemt de soort af door ontbossing, vooral aan de randen van het verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Pyrilia haematotis | (Sclater & Salvin, 1860) (GBIF: Pionopsitta haematotis)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1860 als Pionus haematotis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pyrilia werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks pur, 'vuur', met Latijn ilia, 'flanken'. Grieks haima, 'bloed', en ous (ōtos), 'oor', naar de rode oorvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Verapaz, Guatemala.