Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roodrugstekelstaart

Roodrugstekelstaart | Cranioleuca vulpina

Rusty-backed Spinetail | Curutié vulpino | Arredio-do-rio

De roodrugstekelstaart is een roodbruine stekelstaart van struweel en oeverbos langs rivieren en meren in het laagland. Hij is gebonden aan begroeiing bij het water, van galerijbos in de llanos tot struweel op rivieroevers. Parkers stekelstaart van de riviereilanden van de bovenloop van de Amazone gold vroeger als ondersoort van deze soort.

Roodrugstekelstaart (Cranioleuca vulpina)
Foto: Anderson Sandro — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een snelle, ratelende reeks hoge tonen, vaak door beide partners. Roept met een scherp, kort tsjip.

Luister: ZangXC837859

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een rechte, puntige snavel en een getrapte staart met spitse veertoppen. Kruin, rug, vleugels en staart zijn roodbruin. Een lichte wenkbrauwstreep; het gezicht is grijsachtig. De keel is witachtig, de rest van de onderdelen licht grijsachtig geelbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Parkers stekelstaart Cranioleuca vulpecula lijkt sterk, maar leeft op riviereilanden van de Amazone en zijrivieren in Peru, Ecuador en Colombia. De geelkinstekelstaart Certhiaxis cinnamomeus heeft een kleine gele kinvlek en wittere onderdelen en leeft in moerasvegetatie. De roodwitte stekelstaart Certhiaxis mustelinus heeft zwarte teugels en zuiver witte onderdelen.

Leefgebied

Galerijbos, struweel op riviereilanden, oeverstruiken, várzea en struikgewas rond meren en beken, van zeeniveau tot ongeveer 400 m. Zoekt in paren naar insecten in lianen en dichte struiken, terwijl hij langs takken klautert. Het nest is een bol van plantaardig materiaal met een ingang aan de zijkant, in een struik of boom bij het water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het oosten, in galerijbos en oeverstruweel in de llanos en langs de Orinoco. Ecuador: ontbreekt. Peru: zeer plaatselijk in het uiterste zuidoosten. Bolivia: in het oosten en in het laagland van Cochabamba en mogelijk Beni. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Brazilië en Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs rivieroevers en galerijbos in de llanos van Colombia of langs rivieren in het oosten van Bolivia. Paren laten vaak hun ratelende zang horen vanuit dichte struiken vlak bij het water.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en wordt plaatselijk vrij algemeen genoemd.

Wetenschappelijke naam

Cranioleuca vulpina | (Pelzeln, 1856)

Pelzeln beschreef de soort in 1856 als Synallaxis vulpina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam komt van Latijn vulpinus, 'vosachtig', naar de vosrode kleur. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Engenho do Gama, Rio Guaporé, Mato Grosso, Brazilië.