Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Parkers stekelstaart

Parkers stekelstaart | Cranioleuca vulpecula

Parker's Spinetail | Curutié de Parker | Arredio-de-parker

Parkers stekelstaart is een roodbruine stekelstaart van de jonge begroeiing op riviereilanden in de bovenloop van de Amazone en haar zijrivieren. De soort is genoemd naar de Amerikaanse ornitholoog Theodore Parker en gold lang als ondersoort van de roodrugstekelstaart. Hij is een van de vogels die vrijwel alleen op riviereilanden leven.

Parkers stekelstaart (Cranioleuca vulpecula)
Foto: NINA WENÓLI — CC0 1.0 · iNaturalist

Geluid

Een snelle, hoge, ratelende reeks tonen, vaak door beide partners. Roept met korte, scherpe tonen.

Luister: ZangXC258150

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een rechte, puntige snavel en een getrapte staart met spitse veertoppen. Kruin, rug, vleugels en staart zijn roodbruin. Een lichte wenkbrauwstreep; het gezicht is grijsachtig. Keel en borst zijn witachtig, flanken en buik licht geelbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roodrugstekelstaart Cranioleuca vulpina is vrijwel gelijk, maar leeft elders, in de llanos en in het oosten van Bolivia. De roodwitte stekelstaart Certhiaxis mustelinus op dezelfde eilanden heeft zwarte teugels en zuiver witte onderdelen en leeft in gras en riet aan de waterkant. De bruinkopstekelkruin Thripophaga fusciceps is groter en donkerder, met bruinachtige onderdelen, en leeft in bos.

Leefgebied

Jonge begroeiing op riviereilanden en zandbanken: struweel, wilgachtige struiken, pijlriet en jonge Cecropia, tot ongeveer 200 m. Zoekt in paren naar insecten in dichte struiken en lianen, terwijl hij langs takken klautert. Het nest is een bol van plantaardig materiaal in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het uiterste zuiden, op eilanden in de Amazone bij Leticia. Ecuador: plaatselijk op eilanden in de Napo in het oosten. Peru: in het noordoosten, op eilanden in de Amazone, de Marañón, de Ucayali en de Napo. Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Braziliaans Amazonië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bezoek een riviereiland met jonge struiken en pijlriet, bijvoorbeeld bij Iquitos of Leticia, liefst vroeg in de ochtend. Luister naar de ratelende zang uit dicht struweel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De riviereilanden veranderen voortdurend door erosie en aanslibbing; de soort is afhankelijk van jonge begroeiing die steeds opnieuw ontstaat.

Wetenschappelijke naam

Cranioleuca vulpecula | (Sclater & Salvin, 1866)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1866 als Synallaxis vulpecula; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam is Latijn vulpecula, 'vosje', naar de vosrode kleur. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Ucayali, Peru.