Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Kuifstekelstaart
Kuifstekelstaart | Cranioleuca subcristata
Crested Spinetail | Curutié copetón | Arredio-de-crista
De kuifstekelstaart is een kleine, olijfbruine ovenvogel van bergbossen in het uiterste noordoosten van Colombia en in Venezuela. Hij zoekt als een mees in het bladerdak en tussen klimplanten en mos naar insecten, vaak met gemengde groepen. De kruinveren kan hij tot een korte kuif opzetten; de staartveren lopen uit in kale, stekelige punten, zoals bij alle soorten van het geslacht Cranioleuca.
Geluid
De zang bestaat uit drie hoge, schelle tonen, gevolgd door een dalende, kwetterende triller. Roepen zijn een scherp tsink en een laag geratel.
Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een spitse, rechte snavel en een vrij lange, getrapte, roodbruine staart met stekelige punten. De kruin is bruin met fijne donkere strepen en kan iets worden opgezet; in de Serranía del Perijá zijn de kruinstrepen zwarter en duidelijker. Een vage, lichtbruine wenkbrauwstreep en een doffe bruine wang. Rug en stuit zijn olijfbruin, de vleugels donker roodbruin met donkere toppen aan de slagpennen. De onderdelen zijn dof okerbruin. De seksen zijn gelijk; jongen zijn grijzer, met een gevlekte onderzijde.
Verwarringssoorten
De streepkapstekelstaart Cranioleuca hellmayri van de Sierra Nevada de Santa Marta heeft een roodbruine, zwart gestreepte kruin, een smalle witachtige wenkbrauwstreep en een witachtige keel; de twee soorten komen niet samen voor. Temmincks stekelstaart Synallaxis albescens leeft laag in grasland en struweel, met een roodbruine kruinvlek en een lichte borst. Azara's stekelstaart Synallaxis azarae heeft een egaal roodbruine kruin, een grijze onderzijde en een lange staart, en blijft laag in dicht struikgewas.
Leefgebied
Vochtig bergbos, oud secundair bos, bosranden en plantages met schaduwbomen, van de voetheuvels tot ongeveer 1950 m. Zoekt vooral in de middelste en hoogste lagen langs takken, mos, dode bladeren en klimplanten naar insecten en spinnen. Het nest is een bolvormige bal van vooral gras met een ingang aan de onderkant, die aan het uiteinde van een tak hangt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia alleen in het noordoosten: in de Serranía del Perijá en aangrenzend in Norte de Santander, in het laagland schaars. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied wijdverspreid in de bergen van Noord-Venezuela, van de Andes en het Maracaibobekken tot de kustcordillera en het noordoosten.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in de middelste lagen en het bladerdak van bosranden en schaduwkoffie in de Perijá; de soort reist vaak mee met gemengde groepen en verraadt zich door zijn schelle triller.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt ook voor in secundair bos en plantages met schaduwbomen; aan de Colombiaanse kant van de Perijá is het bos plaatselijk sterk gekapt.
Wetenschappelijke naam
Cranioleuca subcristata | (Sclater, 1874)
Sclater beschreef de soort in 1874 als Synallaxis subcristata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam komt van Latijn sub, 'enigszins', en cristatus, 'gekuifd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit omgeving van Caracas, Venezuela.