Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Streepkruinstekelstaart
Streepkruinstekelstaart | Cranioleuca pyrrhophia
Stripe-crowned Spinetail | Curutié blanco | Arredio-listrado
De streepkruinstekelstaart is een kleine ovenvogel van droge bossen en struwelen in het zuiden van Zuid-Amerika, die het gidsgebied alleen in Bolivia bereikt. Een lange witte wenkbrauwstreep onder een zwart-bruin gestreepte kruin is zijn duidelijkste kenmerk. Hij doorzoekt als een mees de takken, vaak hangend, in paren of met gemengde groepen.
Geluid
De zang is een versnellende, dalende triller, of een reeks metalige tikjes die overgaat in snelle, borrelende klikjes. Roepen zijn een zacht, metalig tck en een rollend wrrru.
Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–16 cm, met een spitse snavel en een getrapte, roodbruine staart met stekelige punten, die gevorkt lijkt. De kruin is zwartachtig en bruin gestreept, afgezet door een lange, witte wenkbrauwstreep en donkere teugels. De rug is grijsbruin, de vleugeldekveren roodbruin. De keel is wit, de borst grijs tot okergrijs en de buik iets donkerder grijs. De vormen in de Andes van Bolivia verschillen onderling in kruintekening, tint van de rug en lichtheid van de onderdelen. De seksen zijn gelijk; jongen hebben een ongestreepte kruin en een donkerdere, zwak geschubde onderzijde.
Verwarringssoorten
De Boliviaanse stekelstaart Cranioleuca henricae heeft een egaal roodbruine kruin zonder strepen, een grijze wang en grijsolijfkleurige onderdelen, en leeft alleen in enkele dalen in La Paz en Cochabamba. De witkruinstekelstaart Cranioleuca albiceps heeft een lichte, witachtige tot okerkleurige kruin en leeft hoger, in vochtig nevelwoud. De bruinkapmeesstekelstaart Leptasthenura fuliginiceps heeft een egaal bruine kap, een veel langere, smallere staart en leeft in struweel van de hogere dalen.
Leefgebied
Droog loofbos, Chaco-bos, galerijbos, droog bergstruweel en halfvochtig bos, in de Andes ook bos van els (Alnus) en Podocarpus; van het laagland tot ongeveer 3100 m. Zoekt in paren of met gemengde groepen tussen takken, bladeren, korstmossen en epifyten naar insecten en spinnen. Het nest is een bal van takjes en plantenvezels die aan een tak hangt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen in Bolivia: in de Andes en droge dalen van La Paz en Cochabamba via Santa Cruz zuidwaarts tot Tarija, en in het Chaco-laagland in het zuidoosten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Uruguay, het noorden en midden van Argentinië en het uiterste zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg gemengde groepen in droog bos en elzenbos in de dalen van Cochabamba en Tarija, of in het Chaco-bos ten zuiden van Santa Cruz; de witte wenkbrauwstreep en de gestreepte kruin vallen op als de vogel langs de takken hangt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Een algemene soort met een groot verspreidingsgebied, die ook in aangetast en secundair bos voorkomt.
Wetenschappelijke naam
Cranioleuca pyrrhophia | (Vieillot, 1818)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Dendrocopus pyrrhophius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam komt van Grieks purrhos, 'vlamkleurig, rood', en phaios, 'bruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.