Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Witkruinstekelstaart

Witkruinstekelstaart | Cranioleuca albiceps

Light-crowned Spinetail | Curutié coronado | Arredio-de-coroa-clara

De witkruinstekelstaart is een stekelstaart van het hooggelegen nevelwoud van de Yungas in het zuidoosten van Peru en het westen van Bolivia. De lichte kruin steekt af tegen de roodbruine bovendelen. De kruinkleur varieert van wit in het noorden tot geelbruin in Cochabamba, met overgangen daartussen.

Witkruinstekelstaart (Cranioleuca albiceps)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een hoge, dunne, versnellende en dalende reeks tonen. Roept met korte, hoge tonen.

Luister: ZangXC956987

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een rechte, puntige snavel en een getrapte staart met spitse veertoppen. De kruin is wit tot roomkleurig, aan de zijkanten donker afgezet; bij de vorm in Cochabamba geelbruin. Rug, vleugels en staart zijn roodbruin. Het gezicht is grijsachtig, de keel licht, de rest van de onderdelen grijsachtig olijfbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De marcapatastekelstaart Cranioleuca marcapatae in Cusco heeft een roodbruine kruin. De vilcabambastekelstaart Cranioleuca weskei heeft ook een witte kruin, maar leeft ver naar het noordwesten. De grijsbrauwstekelstaart Cranioleuca curtata leeft lager, met een olijfbruine kruin en rug en een grijze wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Vochtig bergbos en nevelwoud, vaak met Chusquea-bamboe, ruwweg tussen 2500 en 3500 m. Zoekt in paren of kleine groepen, vaak met gemengde groepen, naar geleedpotigen in mos, epifyten en schors, terwijl hij langs takken klautert. Verwanten bouwen een hangend, bolvormig nest van mos; van deze soort is weinig bekend over het nest.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: ontbreekt. Ecuador: ontbreekt. Peru: in het zuidoosten, op de oostflank van de Andes in Puno. Bolivia: op de oostflank van de Andes in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het bovenste deel van de Yungas, bijvoorbeeld langs de oude weg van La Paz naar Coroico of langs de weg van Cochabamba naar de Chapare, in bamboe en bemost bos. Volg gemengde groepen in de middenlaag.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft in een beperkt gebied, maar een groot deel van het bergbos is nog intact.

Wetenschappelijke naam

Cranioleuca albiceps | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Synallaxis albiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en -ceps, '-koppig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sica Sica, La Paz, Bolivia.