Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Roodsnavelgrondkoekoek
Roodsnavelgrondkoekoek | Neomorphus pucheranii
Red-billed Ground Cuckoo | Cuco hormiguero piquirrojo | Jacu-estalo-de-bico-vermelho
De roodsnavelgrondkoekoek is de grondkoekoek van het westelijke Amazonegebied, herkenbaar aan zijn rode snavel en rode poten. Hij loopt over de bosbodem en volgt zwermen trekmieren en groepen pekari's. In het gidsgebied leeft hij in het laagland van zuidoost-Colombia, oost-Ecuador en noordoost-Peru, maar wordt hij weinig waargenomen.
Geluid
Een laag, kreunend hoe-oe, soms herhaald, dat weinig ver draagt. Bij opwinding een luid, droog klepperen met de snavel.
Opname: Diego Calderon-F. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
46–50 cm, met een lange staart, een kuif en lange poten. Snavel en poten zijn rood; rond het oog zit naakte huid die achter het oog rood en voor het oog blauw is. De kruin en kuif zijn blauwzwart. Rug en bovenvleugel zijn olijfbruin tot grijsbruin; vleugels en staart hebben een groene tot paarse glans. Keel en borst zijn grijsachtig tot bleek okergeel met zwarte schubtekening en een smalle zwarte borstband; de buik is bleek okergeel tot grijs. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodbuikgrondkoekoek Neomorphus geoffroyi, die ten zuiden van de Amazone in Peru en Bolivia leeft, heeft een groenachtige snavel en grijze poten en een roodbruine onderstaartstreek. De roodvleugelgrondkoekoek Neomorphus rufipennis van het Guianaschild heeft roodbruine handpennen en een gelige snavel.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos op terra firme, plaatselijk ook bos in de overgang naar várzea, meestal onder 700 m. Leeft op de bodem en volgt zwermen trekmieren en groepen pekari's; eet grote insecten, spinnen, kikkers en hagedissen. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het uiterste zuidoosten (Putumayo en Amazonas). In Ecuador in het laagland ten oosten van de Andes, schaars. In Peru in het noordoosten, ten noorden en ten zuiden van de Amazone, zuidelijk tot ongeveer de Ucayali. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonas in Brazilië.
Hoe en wanneer kijken
Ontmoetingen zijn grotendeels toeval, meestal bij zwermen trekmieren in terra-firmebos rond lodges in oost-Ecuador en het noordoosten van Peru. Let op het klepperen van de snavel en op een grote vogel die over het bospad rent.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, al komt de soort overal in lage dichtheid voor. Gevoelig voor versnippering van het bos; verdwijnt uit gebieden waar het bos verstoord raakt.
Wetenschappelijke naam
Neomorphus pucheranii | (Deville, 1851)
Deville beschreef de soort in 1851 als Cultrides Pucheranii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Neomorphus werd in 1827 ingevoerd door Gloger. De geslachtsnaam komt van Grieks neos, 'nieuw', en morphē, 'vorm': 'nieuwe vorm'. De soortnaam pucheranii eert Jacques Pucheran (1817–1894), Frans zoöloog en ontdekkingsreiziger. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Yaguas, Peru.