Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roodstaartxenops
Roodstaartxenops | Microxenops milleri
Rufous-tailed Xenops | Xenops colirrufo | Bico-virado-da-copa
De roodstaartxenops is een kleine, gestreepte ovenvogel van het hoge bladerdak van het Amazonebos. Ondanks de naam heeft hij geen opgewipte snavel zoals de echte xenopsen; hij wordt in een eigen geslacht geplaatst. Hij zoekt langs takken en lianen hoog in de kruinen, meestal in gemengde groepen.
Geluid
De zang is een snelle, hoge, droge triller of ratel, enkele seconden lang. De roep is een kort, scherp tsiet.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, klein, met een korte, rechte, spitse snavel. De bovendelen zijn bruin met lichte, geelbruine strepen op kruin en mantel; stuit en staart zijn geheel roodbruin, zonder zwart. Een smalle lichte wenkbrauwstreep; geen witte wangstreep. De onderdelen zijn olijfbruin met lichte, geelbruine strepen. In vlucht een kaneelkleurige band over de vleugel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De streepstaartxenops Xenops tenuirostris en de gestreepte xenops Xenops rutilans hebben een opgewipte snavel, een witte wangstreep en zwart in de staart. Kleine bladspeurders en bladkrabbers zijn groter en houden zich zelden zo hoog in de kruinen op.
Leefgebied
Het bladerdak van hoog, vochtig laaglandbos op terra firme, minder in várzea en aan bosranden, meestal onder 900 m. Zoekt langs takken, lianen en in dode bladeren naar insecten en spinnen, vaak in gemengde groepen van het bladerdak. Het nest ligt in een holte in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Amazonelaagland in het zuidoosten. Ecuador: in het oostelijke laagland. Peru: in het Amazonelaagland. Bolivia: in het laagland van het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk vanaf een uitkijktoren of een open plek met zicht op het bladerdak naar gemengde groepen; de xenops zoekt langs de buitenste takken. De droge triller verraadt hem.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar is afhankelijk van hoog bos en verdwijnt bij ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Microxenops milleri | Chapman, 1914 (GBIF: Xenops milleri)
Chapman beschreef de soort in 1914 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Microxenops voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert Grieks mikros, 'klein', met het geslacht Xenops: 'kleine xenops'. De soortnaam milleri eert Leo Edward Miller (1887–1952), Amerikaans verzamelaar die van 1910 tot 1917 in tropisch Amerika werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cerro Duida, Amazonas, Venezuela.