Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Vlekborstboomloper

Vlekborstboomloper | Premnoplex brunnescens

Spotted Barbtail | Subepalo moteado | Rabo-de-espinho-pintado

De vlekborstboomloper is een kleine, donkerbruine ovenvogel van de onderste lagen van het vochtige bergbos. Hij klimt langs bemoste stammen en takken en steunt daarbij op zijn staart, waarvan de schachten als korte stekels uitsteken. De lichte druppelvlekken op keel en borst zijn kenmerkend.

Vlekborstboomloper (Premnoplex brunnescens)
Foto: Nomdeploom — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een hoge, dunne, snelle triller van enkele seconden. De roep is een scherpe, hoge tsiet.

Luister: ZangXC1174864

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een korte, rechte snavel. De bovendelen zijn donker roodbruin, de staart donker en stijf, met uitstekende schachtpunten. Een smalle, geelbruine wenkbrauwstreep. De keel is geelbruin met fijne, donkere schubben; borst en buik zijn donkerbruin met talrijke ronde, geelbruine vlekken met een donkere rand. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met minder scherpe vlekken.

Verwarrings­soorten

De roestvleugelboomloper Premnornis guttuliger heeft roodbruine vleugels en staart, lichte strepen in plaats van ronde vlekken en klimt minder langs stammen. De parelboomloper Margarornis squamiger is helder roodbruin van boven, met een witte keel en witte druppels op de onderdelen, en leeft hoger. De bruinvlekboomloper Margarornis stellatus is roodbruiner, met een witte keel en slechts enkele vlekken op de borst.

Leefgebied

Vochtig bergbos en nevelwoud, vooral in donkere ravijnen en langs beekjes, meestal tussen 900 en 2800 m. Zoekt alleen of in paren, vaak in gemengde groepen, op stammen, bemoste takken en epifyten naar insecten en spinnen, meestal laag. Het nest is een bal van mos met een zij-ingang, die onder een overhangende oever, een rots of een omgevallen stam hangt.

Verspreiding en trek

Colombia: in alle drie de Andesketens, de Sierra de Perijá en de Sierra Nevada de Santa Marta. Ecuador: op beide hellingen van de Andes. Peru: langs de oostflank van de Andes over de hele lengte van het land. Bolivia: op de oostflank in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica, Panama en Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs beekjes en in ravijnen in het nevelwoud en kijk naar donkere vogeltjes die laag langs bemoste stammen klimmen. Ze sluiten zich vaak aan bij gemengde groepen van tangares en ovenvogels.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt verspreid voor in een groot gebied, maar is afhankelijk van bos en verdwijnt waar het bergbos wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Premnoplex brunnescens | (Sclater, 1856)

Sclater beschreef de soort in 1856 als Margarornis brunnescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Premnoplex werd in 1891 ingevoerd door Cherrie. De geslachtsnaam combineert Grieks premnon, 'boomstam', en plēssō, 'slaan'. De soortnaam brunnescens is laat-Latijn voor 'bruinachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.