Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Roodvleugelchachalaca

Roodvleugelchachalaca | Ortalis garrula

Chestnut-winged Chachalaca | Guacharaca caribeña | Aracuã-de-asa-castanha

De roodvleugelchachalaca is endemisch voor het noorden van Colombia, waar hij in het Caribische laagland leeft. Groepjes laten zich vooral in de ochtend horen met luide, ritmische koren, die in bosranden en langs rivieren ver dragen.

Roodvleugelchachalaca (Ortalis garrula)
Foto: Louis Imbeau — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, ritmisch, krakend koor, vaak door verschillende vogels in beurtzang, dat aan de Spaanse naam guacharaca doet denken; vooral bij zonsopkomst en in de schemering.

Luister: ZangXC1137688

Opname: A Edwar H Guarín — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

48–55 cm. De kop en de bovenhals zijn roodbruin, de rug en de vleugeldekveren olijfbruin, de borst grijsbruin en de buik witachtig. De handpennen zijn kastanjebruin en vallen in de vlucht op. De lange staart is donker groenachtig met een witte eindband. Op de keel zit een kale rode huidplek. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De colombiaanse chachalaca Ortalis columbiana, in de dalen van de Magdalena en de Cauca hoger op, heeft een grijze kop met lichte schubben op hals en borst en geen kastanjebruine handpennen. De roodbuikchachalaca Ortalis ruficauda, verder naar het noordoosten, heeft een grijze kop en roodbruine onderstaartdekveren. De grijskopchachalaca Ortalis cinereiceps, in het noordwesten, heeft een grijze kop en een olijfbruine buik.

Leefgebied

Droog en vochtig bos, galerijbos, bosranden, struikgewas en mangroveranden in het laagland, ook rond boerderijen en in open landschap met bosjes; van zeeniveau tot ongeveer 800 m, plaatselijk hoger. Leeft in groepjes in de middenlaag en de kroon en eet vruchten, bladeren en bloemen. Het nest is een platform van takjes in een struik of boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, van de omgeving van de Golf van Urabá oostwaarts tot de voet van de Sierra Nevada de Santa Marta en zuidwaarts in het benedendal van de Magdalena. Niet in Ecuador, Peru en Bolivia. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst in bosranden en langs rivieren in het Caribische laagland van Colombia, bijvoorbeeld aan de voet van de Sierra Nevada de Santa Marta, naar de luide koren. Groepjes foerageren vaak in vruchtdragende bomen langs wegen.

Staat van instandhouding

Op de Rode Lijst als niet bedreigd. Verdraagt kap en versnippering vrij goed en leeft ook in sterk door mensen veranderd land; plaatselijk wordt erop gejaagd.

Wetenschappelijke naam

Ortalis garrula | (Humboldt, 1805)

Humboldt beschreef de soort in 1805 als Phasianus garrulus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ortalis werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks ortalis, 'kuiken' of 'hen'. De soortnaam komt van Latijn garrulus, 'babbelziek', naar de luidruchtige roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Magdalena, Colombia.