Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roodvleugelspecht

Roodvleugelspecht | Veniliornis affinis

Red-stained Woodpecker | Carpintero teñido | Pica-pauzinho-avermelhado

De roodvleugelspecht is een kleine, goudgroene specht van het Amazonebos, genoemd naar de rode vlekjes op de vleugeldekveren. Hij leeft vooral hoog in het binnenste van hoog bos en sluit zich vaak aan bij gemengde groepen in het bladerdak. Vanaf de grond is hij daardoor minder vaak te zien dan de musspecht van de bosranden.

Roodvleugelspecht (Veniliornis affinis)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een snelle, hoge reeks, kie-kie-kie-kie, en losse, scherpe kiek-roepen. Roffelt in korte reeksen.

Luister: ZangXC1035620

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met een rechte, donkere snavel. De bovendelen zijn goudachtig olijfgroen, de vleugeldekveren met kleine rode vlekjes of een rode zweem. Het gezicht is olijfbruin, met een geelachtige tot goudkleurige nek. De onderdelen zijn dicht gebandeerd in donker olijf en geelwit. Het mannetje heeft een rode kruin, het vrouwtje een donker olijfbruine kruin zonder rood.

Verwarrings­soorten

De musspecht Veniliornis passerinus is iets kleiner en doffer olijf, zonder rood op de vleugels en zonder gele nek, en leeft vooral langs bosranden en rivieren. De geelbuikspecht Veniliornis dignus leeft hoger in de Andes en heeft een effen gele onderbuik. De geelkeelspecht Piculus flavigula en de witkeelspecht Piculus leucolaemus zijn groter, met een effen gele of witte keel en een geel of rood en geel gezicht.

Leefgebied

Hoog vochtig laaglandbos op terra firme, ook várzea en voetheuvelbos, vooral in het bladerdak en de hogere middenlagen, van het laagland tot ongeveer 1200 m. Zoekt insecten en larven op takken en stammen, vaak in gemengde groepen. Broedt in een zelf uitgehakte holte hoog in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, vooral in het Amazonegebied. In Ecuador in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru in het hele Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en het midden, tot aan de voet van de Andes. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het Amazonegebied van Brazilië, met een aparte stand in het Atlantisch Woud.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf uitkijktorens en langs open plekken in hoog bos naar kleine spechten in gemengde groepen in het bladerdak. Let op de gele nek en de rode vlekjes op de vleugel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar is afhankelijk van hoog bos en neemt af waar dit verdwijnt.

Wetenschappelijke naam

Veniliornis affinis | (Swainson, 1821)

Swainson beschreef de soort in 1821 als Picus affinis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Veniliornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Venilia, een Romeinse godin, met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn affinis, 'verwant', naar de gelijkenis met verwante spechten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.