Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Rosse marmermierklauwier

Rosse marmermierklauwier | Frederickena fulva

Fulvous Antshrike | Batará leonado | Borralhara-fulva

De rosse marmermierklauwier is de noordwestelijke tegenhanger van de marmermierklauwier en wordt ook wel als ondersoort daarvan beschouwd. Hij leeft in de dichte, met lianen begroeide onderlaag van Amazonisch laaglandbos ten noorden van de Amazone en de Marañón. De soort is zeldzaam, leeft verborgen en wordt vooral aan de stem opgemerkt.

Rosse marmermierklauwier (Frederickena fulva)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een gelijkmatig herhaalde reeks fluittonen. De gewone roep is een lange, nasale, dalende snauw; verder een dalend gepiep en een luid, herhaald tsjie-tsjie-tsjie.

Luister: ZangXC856903

Opname: Patricio Mena Valenzuela — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–25 cm, fors, met een kuif en een zware, zwarte, gehaakte snavel. Het mannetje is zwart met onregelmatige, smalle witte bandjes over het hele lichaam behalve de keel; op gezicht en kuif zijn de bandjes onderbroken tot kleine stipjes. Het vrouwtje is warm kaneelkleurig met golvende zwarte bandjes, een donkerder roodbruine, zwart gebandeerde kuif en een zwarte staart met smalle grijze bandjes.

Verwarrings­soorten

De marmermierklauwier Frederickena unduliger is vrijwel gelijk en leeft ten zuiden van de Amazone en de Marañón; de zang verschilt. De zebramierklauwier Cymbilaimus lineatus is kleiner, met een rode iris en fijnere, regelmatige bandering, en leeft vaak hoger in lianen.

Leefgebied

Dichte, met lianen begroeide onderlaag van vochtig laaglandbos, vooral terra firme, bij voorkeur bij open plekken zoals omgevallen bomen en langs beken; meestal tot ongeveer 700 m, in Peru tot ongeveer 1100 m. Afhankelijk van ouder bos. Zoekt grote insecten en andere geleedpotigen in dichte begroeiing. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuidoosten, in Caquetá, Putumayo en Amazonas. Ecuador: in het oostelijke laagland. Peru: in het noorden, zuidwaarts tot de Marañón en mogelijk verder. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Daarbuiten mogelijk in het uiterste noordwesten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in terra-firmebos in Oost-Ecuador, bijvoorbeeld langs de Napo, naar de reeks fluittonen en de lange, nasale roep, en zoek laag bij omgevallen bomen en lianenkluwens. De vogel blijft meestal in dekking.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; in de ruime opvatting, samen met de marmermierklauwier, niet bedreigd. Zeldzaam tot weinig algemeen; afhankelijk van ouder bos en daardoor gevoelig voor versnippering.

Wetenschappelijke naam

Frederickena fulva | Zimmer, 1944

Zimmer beschreef de soort in 1944 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Frederickena werd in 1918 ingevoerd door Chubb. De geslachtsnaam eert Frederick Vavasour McConnell (1868–1914), Engels ornitholoog, ontdekkingsreiziger in Brits-Guiana en verzamelaar. De soortnaam komt van Latijn fulvus, 'roodgeel, taankleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Suno, Ecuador.