Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Marmermierklauwier
Marmermierklauwier | Frederickena unduliger
Undulated Antshrike | Batará ondulado | Borralhara-ondulada
De marmermierklauwier is een grote, gekuifde mierklauwier van de dichte onderlaag van Amazonisch laaglandbos. Het mannetje is zwart met fijne, golvende witte bandjes, het vrouwtje kaneelkleurig met zwarte golflijnen. De soort leeft verborgen in paren en wordt vooral aan de zang opgemerkt.
Geluid
De zang is een korte reeks van 8–13 aaneengesloten, fluitende wuiw-tonen die in kracht en hoogte toenemen. De gewone roep is een lange, nasale, dalende snerp van ongeveer een seconde.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
22–25 cm, fors, met een kuif, een zware, zwarte, gehaakte snavel en een bruine tot lichtgele iris. Het mannetje is zwart met onregelmatige, smalle witte bandjes over het hele lichaam behalve de keel. Het vrouwtje is kaneelkleurig met golvende zwarte bandjes, een roodbruine, zwart gebandeerde kuif en een zwarte staart met smalle grijze bandjes. Vrouwtjes in het oosten van het verspreidingsgebied zijn lichter en minder gebandeerd. De poten zijn zwart.
Verwarringssoorten
De rosse marmermierklauwier Frederickena fulva is vrijwel gelijk en leeft ten noorden van de Amazone en de Marañón. De zebramierklauwier Cymbilaimus lineatus en de bamboemierklauwier Cymbilaimus sanctaemariae zijn kleiner, met regelmatiger, fijnere bandering en een minder zware snavel; de zebramierklauwier heeft een rode iris en leeft vaker hoger in lianen.
Leefgebied
Dichte, met lianen begroeide onderlaag van vochtig laaglandbos, vooral terra firme, bij voorkeur in open plekken zoals omgevallen bomen en langs beken; tot ongeveer 1100 m. Ontbreekt meestal in verstoord bos. Zoekt grote insecten en andere geleedpotigen in dichte begroeiing. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in het oosten, ten zuiden van de Amazone en de Marañón. Bolivia: in het noordwesten, in Pando, het noorden van La Paz en Beni. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in West-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in terra-firmebos in Madre de Dios of Pando naar de stijgende reeks fluittonen en zoek dan laag bij omgevallen bomen en lianenkluwens. De vogel reageert soms op geluid, maar blijft vaak in dekking.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze soortafbakening; in de ruime opvatting, samen met de rosse marmermierklauwier, niet bedreigd. Weinig algemeen tot zeldzaam; de stand gaat vermoedelijk achteruit door ontbossing, maar de soort komt voor in enkele grote beschermde gebieden.
Wetenschappelijke naam
Frederickena unduliger | (Pelzeln, 1868)
Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Thamnophilus unduliger; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Frederickena werd in 1918 ingevoerd door Chubb. De geslachtsnaam eert Frederick Vavasour McConnell (1868–1914), Engels ornitholoog, ontdekkingsreiziger in Brits-Guiana en verzamelaar. De soortnaam combineert Latijn undula, 'golfje', en -ger, 'dragend', naar de golvende dwarsbandering. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit boven-Rio Negro, Amazonas, Brazilië.