Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Saffierstuitpapegaai
Saffierstuitpapegaai | Touit purpuratus
Sapphire-rumped Parrotlet | Periquito lomizafiro | Apuim-de-costas-azuis
De saffierstuitpapegaai is een kleine papegaai met een korte staart uit het Amazonelaagland. Hij leeft hoog in het bladerdak van vochtig bos, meestal in paren of kleine groepen, en wordt vooral gezien als hij met snelle vleugelslagen over het bos vliegt. In het gidsgebied bereikt hij de westrand van zijn verspreidingsgebied.
Geluid
Een nasale, wat klagende roep, in de vlucht vaak herhaald. Foeragerende vogels zijn meestal stil.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
17 cm, gedrongen, met een korte, afgeronde staart en een lichte, geelachtige snavel. Het verenkleed is groen; kruin en achterhoofd zijn bruinachtig olijfgroen. De schouderveren zijn donkerbruin en vormen een donkere band op de rug, en onderrug en stuit zijn saffierblauw, vooral zichtbaar in de vlucht. Bij het mannetje zijn de buitenste staartpennen paarsrood met een zwarte top; bij het vrouwtje hebben ze een groene band voor de top. Jongen lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De roodschouderpapegaai Touit huetii heeft een zwartachtig voorhoofd, een witte oogring, rood aan de voorrand van de vleugel en rode ondervleugeldekveren, maar geen blauwe stuit. De kobaltvleugelparkiet Brotogeris cyanoptera heeft een langere, spitse staart, een oranje kinvlek en blauwe slagpennen. Sclaters muspapegaai Forpus modestus is kleiner, met een donkere bovensnavel; het mannetje heeft een blauwe stuit maar geen donkere band op de rug.
Leefgebied
Hoog, vochtig laaglandbos op terra firme, ook bos op witte zandgrond en de randen van overstromingsbos, meestal onder 500 m. Eet vruchten, zaden en bloesems hoog in het bladerdak, ook van epifyten. Het nest ligt in een holte hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het zuidoosten, in Vaupés, Guainía, Caquetá en Amazonas. In Ecuador schaars in het noordoostelijke laagland. In Peru in het noorden, vooral ten noorden van de Amazone en de Marañón in Loreto. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in het noordoostelijke laagland van Ecuador en Peru vanaf uitkijktorens boven het bladerdak of langs bosranden in de ochtend op kleine groepjes die over het bos vliegen. De blauwe stuit is vooral zichtbaar als de vogels wegvliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Over een groot deel van het verspreidingsgebied is het bos nog intact, maar de soort is overal vrij schaars en weinig onderzocht.
Wetenschappelijke naam
Touit purpuratus | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Psittacus purpuratus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Touit werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt uit het uitgestorven Tupi, waarin tuí eté 'echt klein papegaaitje' betekent; Marcgrave gebruikte in 1648 al 'Tuiete' voor een kleine papegaai. De soortnaam is Latijn purpuratus, 'in purper gekleed', naar de paarsblauwe tinten in het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.