Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Santamartastruikgors

Santamartastruikgors | Atlapetes melanocephalus

Santa Marta Brushfinch | Atlapetes de Santa Marta | Tico-tico-de-santa-marta

De santamartastruikgors komt alleen voor in de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia, een geïsoleerd gebergte met veel eigen soorten. Met zijn zwarte kop, zilvergrijze oorvlek en heldergele onderdelen is hij een van de vogels die je op de hellingen van dit gebergte het vaakst ziet. Hij leeft in paren of groepjes aan bosranden en in struikgewas.

Santamartastruikgors (Atlapetes melanocephalus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne roepjes, ongeveer tsiet of tsip, en een korte reeks hoge, ijle tonen en trillertjes als zang, vaak in duet.

Luister: ZangXC522112

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. De kop is zwart, met een zilvergrijze vlek op de oorstreek achter en onder het oog. De bovendelen zijn olijfgroen; vleugels en staart zijn donkerder olijfgrijs. Keel en onderdelen zijn helder geel, de flanken olijfkleurig. De seksen zijn gelijk; jongen zijn doffer en bruiner, met een minder duidelijke oorvlek en vaag gestreepte onderdelen.

Verwarrings­soorten

Bangs' struikgors Arremon basilicus, die in hetzelfde gebergte leeft, heeft een zwarte kop met grijze kruin- en wenkbrauwstrepen, een witte keel en grijze onderdelen. De bruinkapstruikgors Arremon brunneinucha heeft een kastanjebruine kruin, een witte keel en een zwarte borstband. Verder komt in de Sierra Nevada geen struikgors met zwarte kop en gele onderdelen voor.

Leefgebied

Randen van vochtig bergbos en nevelwoud, secundair bos, struwelen, bramen- en bamboestruikgewas en schaduwrijke koffieplantages, ruwweg tussen 1500 en 3000 m, plaatselijk lager. Zoekt laag in de vegetatie en op de grond naar insecten, zaden en bessen en sluit zich aan bij gemengde groepen. Het nest is een kom laag in een struik.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta, op alle hellingen van het gebergte. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs de bergweg van Minca naar de San Lorenzo-kam, waar paren en groepjes langs de wegranden en in het struikgewas van de bosranden te zien zijn. De vogels zijn vooral in de ochtend actief en komen vaak tot vlak bij de weg.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt alleen in één gebergte voor, maar verdraagt secundair bos en bosranden; een deel van het leefgebied is beschermd.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes melanocephalus | (Salvin & Godman, 1880)

Salvin & Godman beschreef de soort in 1880 als Buarremon melanocephalus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en kephalē, 'kop', naar de zwarte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Sebastián, Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.