Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Schubkeelboomjager

Schubkeelboomjager | Thripadectes scrutator

Peruvian Treehunter | Trepamusgos peruano | Barranqueiro-peruano

De schubkeelboomjager is een van de grootste boomjagers, een zware, donkere ovenvogel van het hoge nevelwoud in Peru en Bolivia. Hij is sterk gebonden aan dichte bestanden van Chusquea-bamboe vlak onder de boomgrens. Vroeger werd hij als ondersoort van de andesboomjager beschouwd; de twee worden door de Marañón van elkaar gescheiden.

Schubkeelboomjager (Thripadectes scrutator)
Foto: Jon Irvine — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een luide ratel van snelle tonen die stijgt en daalt en daarbij versnelt en vertraagt. De roep is een scherpe, luide klik, ongeveer tsjek.

Luister: ZangXC189611

Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–24 cm, een forse, donkere boomjager met een zware, zwarte snavel. Kop, nek en bovenrug zijn zwartachtig met diffuse okergele strepen; stuit, vleugeldekveren en staart zijn kastanjebruin. Keel en borst zijn zwartachtig met dichte okergele strepen, die op de bovenborst het breedst zijn, zodat keel en borst geschubd lijken. De rest van de onderdelen is bruin met vage strepen, de onderstaartdekveren zijn roodbruin. De iris is donkerbruin. De seksen zijn gelijk; vogels uit het zuiden zijn roder van tint.

Verwarrings­soorten

De gestreepte boomjager Thripadectes holostictus is kleiner, met fijnere strepen en een minder zware snavel, en leeft meestal lager. De zwartsnavelboomjager Thripadectes melanorhynchus is kleiner, met een vrijwel effen bruine rug, en leeft veel lager, tussen 1000 en 1700 m. De andesboomjager Thripadectes flammulatus lijkt sterk, maar leeft ten noorden en westen van de Marañón. De andespluimoor Pseudocolaptes boissonneautii heeft witte veerpluimen aan de halszijden en klautert langs takken.

Leefgebied

Hoog nevelwoud en dwergbos aan de oostflank van de Andes, ruwweg tussen 2450 en 3500 m, vooral waar grote, dichte bestanden Chusquea-bamboe groeien. Zoekt in de ondergroei naar insecten en andere ongewervelden in mos, dode bladeren en bamboe. Broedt vermoedelijk, zoals andere boomjagers, in een zelf gegraven gang in een aarden wal.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostflank van de Andes, van Amazonas zuidwaarts, ten zuiden en oosten van de Marañón, tot in Puno. In Bolivia op de oostflank tot in Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend langs wegen en paden door bamboe in het hoge nevelwoud, zoals in het hogere deel van de Manu-weg en langs de weg naar Satipo in Peru. De vogel blijft laag in de bamboe en wordt meestal eerst gehoord.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is weinig bekend en lijkt dun verspreid; het hoge nevelwoud waarin ze leeft wordt plaatselijk snel gekapt en versnipperd.

Wetenschappelijke naam

Thripadectes scrutator | Taczanowski, 1874

Taczanowski beschreef de soort in 1874 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thripadectes werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks thrips 'houtworm' en dēktēs 'bijter' (van daknō 'bijten'). De soortnaam is Latijn scrutator, 'onderzoeker' of 'doorzoeker', naar het foerageren tussen bladeren en mos. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Junín, Peru.