Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Schubkopvliegenpikker
Schubkopvliegenpikker | Phyllomyias fasciatus
Planalto Tyrannulet | Mosquerito oliváceo | Piolhinho
De schubkopvliegenpikker is een kleine, olijfgroene en gele tiran van bosranden en open bos in het oosten van Brazilië en aangrenzende landen. Het gidsgebied ligt aan de uiterste westrand van zijn verspreiding: uit het oosten van Bolivia zijn slechts enkele waarnemingen bekend. Zuidelijke vogels trekken buiten de broedtijd deels naar het noorden.
Geluid
Een korte reeks van meestal drie heldere fluittonen, waarvan de laatste lager is, en losse, zachte roepjes.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11,5 cm, met een korte, donkere snavel. De kruin is donker leigrijs, met een korte, witachtige wenkbrauw en lichte teugels. De rug is olijfgroen. De vleugels zijn donker, met smalle, lichtgele vleugelstrepen en randen aan de armpennen. De keel is grijsachtig wit, de borst grijsolijf en de buik helder geel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De geelkeelvliegenpikker Camptostoma obsoletum heeft een kuifje, opvallender lichte vleugelstrepen en een lichte basis van de ondersnavel. De muisgrijze vliegenpikker Nesotriccus murinus is bruiner en doffer, zonder grijze kruin en heldergele buik. De groene elenia Myiopagis viridicata is groter, met een gele kruinvlek en zonder duidelijke vleugelstrepen. De streepbuikvliegenpikker Phyllomyias sclateri leeft in het bergbos en heeft bredere, lichtere vleugelstrepen.
Leefgebied
Bosranden, open en halfopen bos, galerijbos en tuinen met bomen, van het laagland tot in de heuvels. Zoekt kleine insecten en bessen in de kruinen, vaak met gemengde groepen. Het nest is een open kommetje hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: slechts enkele waarnemingen in het oosten, vooral in Santa Cruz en een enkele in Beni; of de soort er regelmatig voorkomt of broedt, is onzeker. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten en midden van Brazilië, in het oosten van Paraguay en in het noordoosten van Argentinië.
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het gidsgebied kun je de soort niet gericht zoeken. Een waarneming in de bosranden van het oosten van Santa Cruz verdient een goede beschrijving, foto's en liefst een geluidsopname.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is in Brazilië wijdverbreid en verdraagt secundair bos en tuinen.
Wetenschappelijke naam
Phyllomyias fasciatus | (Thunberg, 1822)
Thunberg beschreef de soort in 1822 als P[ipra] fasciata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phyllomyias werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks phullon, 'blad', met nieuwlatijn myias, 'vliegenvanger'. Latijn fasciatus betekent 'gebandeerd', naar de vleugelstrepen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Jaguaquara, Bahia, Brazilië.