Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Sclaters buizerd

Sclaters buizerd | Morphnarchus princeps

Barred Hawk | Busardo azoreño | Gavião-barrado

Sclaters buizerd is een grote, breedvleugelige buizerd van de vochtige bergbossen van de noordelijke Andes en Midden-Amerika. Met zijn zwartachtige kop en borst en fijn gebandeerde witte buik heeft hij een kleed dat aan de grijze arendbuizerd doet denken. Hij zweeft veel boven beboste hellingen en roept daarbij luid.

Sclaters buizerd (Morphnarchus princeps)
Foto: Margaux1900 — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, hoge, gefloten schreeuw, kliiieer, en kortere kreten; vaak te horen als de vogel zweeft.

Luister: ZangXC1095816

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

51–58 cm, met zeer brede vleugels en een korte staart. De kop, bovendelen en borst zijn zwartachtig leigrijs en vormen een donker slab, scherp afgegrensd tegen de witte buik, die net als de dijen fijn zwart gebandeerd is. De staart is zwart met één brede witte band in het midden. Van onderen zijn de ondervleugels wit met fijne donkere bandering en een donkere achterrand. Washuid en poten geel tot oranjegeel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels lijken op volwassen vogels, met lichtere randen aan de veren van de bovendelen.

Verwarrings­soorten

De grijsrugbuizerd Pseudastur occidentalis heeft een grijze rug en een witte kop en onderzijde zonder donker borstslab. De grote bonte buizerd Pseudastur albicollis is grotendeels wit. De kleine bonte buizerd Leucopternis semiplumbeus is veel kleiner, ongestreept wit van onder en leeft in het laagland. De grijze arendbuizerd Geranoaetus melanoleucus heeft een vergelijkbaar patroon maar een wigvormige staart, lichtgrijze vleugelvelden en leeft in open hooggebergte.

Leefgebied

Vochtig voetheuvel- en bergbos, nevelwoud en bosranden, vooral tussen ongeveer 600 en 2500 m, plaatselijk lager. Zweeft in de ochtend boven beboste hellingen en jaagt verder vanaf een uitkijkpost in het bos op trage prooien: wormsalamanders (caecilia's), slangen, kikkers, kleine zoogdieren en grote insecten. Het nest is een takkennest hoog in een boom.

Verspreiding en trek

In Colombia langs de Andes, vooral op de westflank van de West-Andes en plaatselijk in de Centrale Andes. In Ecuador op de westflank van de Andes en plaatselijk op de oostflank. In Peru alleen enkele waarnemingen in het uiterste noorden. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek op zonnige ochtenden boven beboste hellingen in West-Ecuador, zoals rond Mindo, wanneer vogels opstijgen en roepen; het donkere borstslab en de enkele witte staartband zijn in de vlucht goed te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Afhankelijk van grote aaneengesloten bossen en daardoor plaatselijk achteruitgegaan door ontbossing van de berghellingen.

Wetenschappelijke naam

Morphnarchus princeps | (Sclater, 1865) (GBIF: Leucopternis princeps)

Sclater beschreef de soort in 1865 als Leucopternis princeps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Morphnarchus werd in 1920 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Grieks morphnos, 'donkergekleurd', met arkhos, 'leider, aanvoerder'. De soortnaam is Latijn princeps, 'eerste' of 'vorst'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Costa Rica.