Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Slakkenwouw

Slakkenwouw | Rostrhamus sociabilis

Snail Kite | Gavilán caracolero | Gavião-caramujeiro

De slakkenwouw is een wouw van open zoetwatermoerassen die vrijwel uitsluitend van appelslakken leeft. Hij vliegt traag en fladderend laag over het moeras, met de kop naar beneden, en grijpt de slakken met één poot. Buiten de broedtijd leeft hij vaak in groepen en slaapt hij gezamenlijk in struiken of bomen.

Slakkenwouw (Rostrhamus sociabilis)
Foto: Giles Laurent — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, kakelend of krassend geratel, ka-ka-ka-ka, en een blatend geluid; vooral rond nest en slaapplaats te horen.

Luister: ZangXC1176299

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

41–46 cm, met brede vleugels, een vrij lange, rechte staart en een dunne, sterk gehaakte zwarte snavel. Het mannetje is leigrijs tot zwartachtig, met een witte staartbasis en witte onderstaartdekveren; de staart heeft een brede donkere eindband en een lichte top. De ogen zijn rood, de naakte huid rond de snavel en de poten oranjerood. Het vrouwtje is donkerbruin van boven en zwaar bruin gestreept op een lichte ondergrond van onder, met een lichte wenkbrauwstreep en keel en dezelfde witte staartbasis. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, met bruine ogen.

Verwarrings­soorten

De slanksnavelwouw Helicolestes hamatus heeft een kortere staart zonder witte basis, geeloranje ogen en leeft in overstroomd bos. De langsnavelwouw Chondrohierax uncinatus eet ook landslakken, maar heeft een zware, gehaakte snavel, een gebandeerde staart en leeft in bos. Vrouwtjes lijken in de vlucht op de Buffons kiekendief Circus buffoni, die langere, smallere vleugels heeft en een witte stuit maar geen witte onderstaart.

Leefgebied

Open zoetwatermoerassen met waterplanten, randen van meren en lagunen, overstroomde savannen, rijstvelden en irrigatiekanalen, vooral in het laagland, plaatselijk hoger. Eet vrijwel alleen appelslakken (Pomacea), die hij op een vaste plek uit het huisje haalt; onder zulke eetplaatsen liggen hopen lege huisjes. Broedt vaak in losse kolonies; het nest ligt in een struik, in riet of in een lage boom boven het water.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland van het Caribisch gebied, de Magdalena- en Caucavallei, de llanos en plaatselijk in het Amazonegebied. In Ecuador in het westelijk laagland, vooral in het stroomgebied van de Guayas, en schaars in het oosten. In Peru in het Amazonelaagland en plaatselijk in het noordwesten. In Bolivia in het laagland, talrijk in de Beni. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Florida en Cuba via Midden-Amerika tot Argentinië en Uruguay; de zuidelijkste vogels trekken.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek boven rijstvelden en moerassen in het Guayasbekken in West-Ecuador of in de wetlands van de Beni; let op vogels die traag laag over het water fladderen of op paaltjes met lege slakkenhuisjes eronder.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Kan zich snel uitbreiden waar rijstbouw en irrigatie geschikt leefgebied scheppen, maar is gevoelig voor drooglegging en voor het verdwijnen van appelslakken.

Wetenschappelijke naam

Rostrhamus sociabilis | (Vieillot, 1817)

Vieillot beschreef de soort in 1817 als Herpetotheres sociabilis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rostrhamus werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Latijn rostrum, 'snavel', en hamus, 'haak', naar de sterk gehaakte snavel. De soortnaam is Latijn sociabilis, 'gezellig', naar de gewoonte om in groepen te slapen en te broeden. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Corrientes, Argentinië.