Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Sclaters muspapegaai

Sclaters muspapegaai | Forpus modestus

Dusky-billed Parrotlet | Periquito piquioscuro | Tuim-de-bico-escuro

Sclaters muspapegaai is een van de kleinste papegaaien van het Amazonelaagland, nauwelijks groter dan een mus. Kleine groepen leven in het bladerdak en aan bosranden, waar ze met snelle vlucht en een hoog gekwetter van boom naar boom trekken. Het is de enige muspapegaai in het gidsgebied met een donkere bovensnavel.

Sclaters muspapegaai (Forpus modestus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp, sijsachtig tsit of tsie, in de vlucht vaak herhaald, en een zacht gekwetter van groepen.

Luister: RoepXC964682

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een korte, wigvormige staart. De bovensnavel is donkergrijs, de ondersnavel lichter. Het verenkleed is donker, wat dof groen, op het gezicht iets helderder. Het mannetje heeft een donkerblauwe onderrug en stuit en donkerblauwe vleugeldekveren en armpennen. Het vrouwtje mist het blauw en heeft een geelachtig groen voorhoofd en gezicht. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Spix' muspapegaai Forpus xanthopterygius is lichter en helderder groen, met een geheel lichte snavel; het mannetje heeft helderder kobaltblauw op stuit en vleugel. Hij leeft vooral langs de grote rivieren. De kobaltvleugelparkiet Brotogeris cyanoptera is groter, met een langere, spitse staart en een oranje kinvlek. De saffierstuitpapegaai Touit purpuratus is groter, met een donkere band op de rug en een lichte snavel.

Leefgebied

Hoog, vochtig laaglandbos op terra firme, overstromingsbos en bosranden, ook in de voetheuvels, meestal onder 1000 m. Eet zaden, vruchten en bloesems, meestal hoog in het bladerdak, soms lager aan de bosrand. Broedt in een holte in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het oosten en zuidoosten van het Amazonelaagland. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes, tot in de voetheuvels. In Bolivia in het noordelijke laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het westen en midden van het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in het Amazonelaagland op kleine, snel vliegende groepjes met een hoog gekwetter, bijvoorbeeld vanaf uitkijktorens boven het bladerdak of langs open plekken aan rivieren.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied, maar komt in de meeste gebieden in lage dichtheden voor.

Wetenschappelijke naam

Forpus modestus | (Cabanis, 1849)

Cabanis beschreef de soort in 1849 als Psittacula modesta; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Forpus werd in 1858 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam, in 1858 ingevoerd door Boie, is waarschijnlijk willekeurig gekozen. Mogelijk komt hij van Grieks phoreō, 'bezitten', en pous, 'voet', naar de behendige tenen; volgens Prestwich (1963) is het een anagram van Latijn profus, 'uitgespreid', naar de korte, wigvormige staart. De soortnaam is Latijn modestus, 'bescheiden, eenvoudig', naar het weinig opvallende verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guyana.