Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Spix' muspapegaai
Spix' muspapegaai | Forpus xanthopterygius
Cobalt-rumped Parrotlet | Periquito aliazul | Tuim
Spix' muspapegaai is een kleine, helder groene muspapegaai met een lichte snavel. In het Amazonedeel van het gidsgebied leeft hij vooral langs de grote rivieren, op riviereilanden en in de randbegroeiing langs de oevers; een geïsoleerde vorm leeft in het noorden van Colombia. Buiten het gidsgebied bewoont hij een groot deel van het oosten van Zuid-Amerika.
Geluid
Een hoog, scherp tsit-tsit en een snel gekwetter, vaak door hele groepen tegelijk.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een korte, wigvormige staart en een lichte, hoornkleurige tot roze snavel. Het verenkleed is helder groen, op de kop iets geliger. Het mannetje heeft een kobalt- tot violetblauwe onderrug en stuit en blauwe vleugeldekveren en armpennen; ook de ondervleugel is blauw. Het vrouwtje mist het blauw en heeft een geelachtig voorhoofd. De vogels van het westelijke Amazonegebied (crassirostris) hebben een zwaardere snavel; die van het noorden van Colombia (spengeli) zijn lichter blauw, turkoois, op stuit en vleugel. Jongen lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Sclaters muspapegaai Forpus modestus is donkerder groen, met een donkere bovensnavel en dieper blauw bij het mannetje, en leeft in het bladerdak van het bos. In het noorden van Colombia heeft het mannetje van de groene muspapegaai Forpus passerinus een groene stuit, en het mannetje van de gebrilde muspapegaai Forpus conspicillatus een blauwe oogring. De tuiparkiet Brotogeris sanctithomae is groter, met een langere, spitse staart, een geel voorhoofd en een bruine snavel.
Leefgebied
Randbegroeiing langs rivieren, struikgewas en jong bos op riviereilanden en zandbanken, overstromingsbos en open bos, ook tuinen en erven bij dorpen; in Bolivia ook savannen en open droogbos. In het noorden van Colombia in droog struikgewas en open landschap. Meestal onder 500 m. Eet zaden van grassen, kruiden en bomen, ook vruchten en bloesems. Broedt in een holte in een boom, een paal of een termietennest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het uiterste zuiden langs de Amazone bij Leticia, en een aparte vorm in het Caribische laagland van het noorden. In Ecuador schaars in het uiterste oosten, langs de benedenloop van de Napo. In Peru langs de Amazone en de grote zijrivieren in het noordoosten, en plaatselijk verder zuidelijk in het oostelijke laagland. In Bolivia in het noorden en oosten van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in een groot deel van Brazilië, het oosten van Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs de oevers en op de riviereilanden van de Amazone bij Iquitos en Leticia. Groepjes vliegen snel tussen de struiken met een scherp gekwetter en zoeken ook zaden in grasland op zandbanken.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze taxonomische opvatting. In het grootste deel van het verspreidingsgebied algemeen en zonder duidelijke bedreigingen; de soort profiteert plaatselijk van open, door mensen gevormd landschap.
Wetenschappelijke naam
Forpus xanthopterygius | (Spix, 1824)
Spix beschreef de soort in 1824 als Psittaculus xanthopterygius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Forpus werd in 1858 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam, in 1858 ingevoerd door Boie, is waarschijnlijk willekeurig gekozen. Mogelijk komt hij van Grieks phoreō, 'bezitten', en pous, 'voet', naar de behendige tenen; volgens Prestwich (1963) is het een anagram van Latijn profus, 'uitgespreid', naar de korte, wigvormige staart. De soortnaam komt van Grieks xanthos, 'geel', en pterux, 'vleugel': 'geelvleugelig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.