Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Strandwipstaart

Strandwipstaart | Cinclodes nigrofumosus

Chilean Seaside Cinclodes | Churrete costero | Pedreiro-costeiro-do-chile

De strandwipstaart is een grote, roetkleurige wipstaart van de rotskust van Chili, die in de getijdenzone naar voedsel zoekt. Hij is de zuidelijke tegenhanger van de brandingwipstaart van Peru; de twee worden soms als één soort beschouwd. In het gidsgebied is hij alleen een zeer zeldzame dwaalgast.

Strandwipstaart (Cinclodes nigrofumosus)
Foto: DickDaniels (http://theworldbirds.org/) — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een heldere, trillerende reeks fluittonen, soms in duet; het mannetje zingt vanaf een hoge rots met geopende vleugels. De roep is een kort, scherp, licht metalig tsjik.

Luister: ZangXC520158

Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, een forse, zeer donkere wipstaart met een rechte, krachtige snavel. Kop, bovendelen en vleugels zijn roetzwart tot zwartbruin, met een smalle, lichte wenkbrauwstreep. Keel en halszijden zijn wit, de borst rookgrijs met witte of kaneelkleurige vlekjes, de buik egaal rookgrijs. In de vlucht is een lichte roestbruine vleugelband zichtbaar. De zwarte staart heeft lichte punten aan de buitenste pennen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De brandingwipstaart Cinclodes taczanowskii, de wipstaart van de rotskust van Peru, is bruiner, met een vuilwitte, donker gevlekte keel en een bruine borst met korte lichte streepjes; de zuiver witte keel en de grijzere onderdelen wijzen op de strandwipstaart. De bandvleugelwipstaart Cinclodes fuscus is kleiner en lichter bruin en leeft in het hooggebergte, niet aan de kust.

Leefgebied

De getijdenzone van rotskusten en aangrenzende zandstranden, zelden ver van de waterlijn. Zoekt op natte rotsen en tussen wier naar kleine kreeftachtigen, weekdieren en insecten. Het nest is een slordige kom van kruiden, wier en korstmos in een rotsholte, een wal of een bouwwerk; het legsel telt twee tot vier eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen als zeer zeldzame dwaalgast; een vogel is het eerst te verwachten aan de rotskust van het uiterste zuiden van Peru, bij de grens met Chili. Uit Colombia, Ecuador, Bolivia en de Galápagos niet bekend. Buiten het gidsgebied endemisch voor de kust van Chili, van Arica y Parinacota zuidwaarts tot Los Ríos, ook op eilanden voor de kust.

Hoe en wanneer kijken

Let bij wipstaarten op de rotskust van Zuid-Peru op de zuiver witte keel en de grijze buik. Leg een afwijkende vogel vast met foto's en een geluidsopname.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is vrij groot en de stand geldt als stabiel; bebouwing en andere ingrepen in de getijdenzone kunnen plaatselijk een rol spelen.

Wetenschappelijke naam

Cinclodes nigrofumosus | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1838)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1838 als Uppucerthia nigro-fumosa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cinclodes werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks kinklos, een niet te identificeren vogel van de waterkant, met -oidēs, 'lijkend op'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en fumosus, 'rokerig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cobija, Antofagasta, Chili.