Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Streepkopspecht

Streepkopspecht | Veniliornis lignarius

Striped Woodpecker | Carpintero bataraz grande | Pica-pau-listrado

De streepkopspecht is een kleine, zwart-wit gebandeerde specht van de Andes van Bolivia, Argentinië en Chili. In het gidsgebied leeft hij alleen in de bergen van midden- en zuid-Bolivia, in droog bergbos, struweel en Polylepis-bosjes. In het zuiden van zijn verspreidingsgebied trekt een deel van de vogels in de winter naar het noorden of naar lagere streken.

Streepkopspecht (Veniliornis lignarius)
Foto: Ignacio Azocar from Santiago de Chile — Public domain · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp pik of piek en een snelle, piepende ratel. Roffelt kort.

Luister: ZangXC879630

Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een rechte, vrij lange, grijze snavel. De kruin is zwartachtig met fijne witte streepjes; het mannetje heeft een rode vlek op de achterkruin, die bij het vrouwtje ontbreekt. Een witte wenkbrauwstreep en een witte baardstreep omsluiten een zwartachtige oorvlek. De bovendelen zijn regelmatig zwart en wit dwarsgebandeerd, de staart is zwart-wit gebandeerd. De onderdelen zijn wit met dichte zwarte lengtestrepen op keel en borst, die op de flanken overgaan in bandjes.

Verwarrings­soorten

De streepstaartspecht Veniliornis mixtus is iets kleiner, met een kortere snavel, een meer geblokt patroon op de bovendelen en fijner gestreepte onderdelen, en leeft in het laagland van Oost-Bolivia. De vlekkapspecht Veniliornis frontalis heeft een olijfgroene rug en leeft in het vochtige bergbos van de Yungas. De cactusspecht Melanerpes cactorum is groter, met een wit voorhoofd, een zwarte rug met witte middenstreep en ongestreepte onderdelen.

Leefgebied

Droog en halfvochtig bergbos, struweel en bosjes van els en Polylepis in de inter-Andesdalen, beekbegeleidend bos en houtwallen rond akkers, in Bolivia ruwweg tussen 1500 en 3500 m. Zoekt insecten en larven op stammen, takken en dunne twijgen, alleen of in paren. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom.

Verspreiding en trek

In Bolivia in de Andes van het midden en zuiden van het land, vooral in de droge dalen en op de oostflank. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië en in Chili en het zuiden van Argentinië, waar hij ook in laagland en gematigd bos voorkomt.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de droge dalen van midden- en zuid-Bolivia in bosjes van els en Polylepis en in struweel langs beken naar een kleine, zwart-wit gebandeerde specht. Het hoge pik is vaak het eerste teken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In Bolivia is de soort plaatselijk verspreid en afhankelijk van de resterende bosjes en struwelen in de droge dalen.

Wetenschappelijke naam

Veniliornis lignarius | (Molina, 1782)

Molina beschreef de soort in 1782 als Picus Lignarius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Veniliornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Venilia, een Romeinse godin, met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn lignarius, 'van hout, timmerman' (van lignum, 'hout'), naar het hakken in hout. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chili.