Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Musspecht

Musspecht | Veniliornis passerinus

Little Woodpecker | Carpintero chico | Pica-pau-pequeno

De musspecht is een kleine, olijfkleurige specht van bosranden, riviereilanden en open bos in het laagland ten oosten van de Andes. Hij foerageert vaak laag tot halfhoog op dunne takken en stammetjes, alleen of in paren, en sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Van de Veniliornis-spechten van het gidsgebied heeft hij de grootste verspreiding.

Musspecht (Veniliornis passerinus)
Foto: Giles Laurent — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een snelle, hoge reeks van korte tonen, kie-kie-kie-kie, en losse, scherpe wiek-roepen. Roffelt in korte, zachte reeksen.

Luister: ZangXC1084287

Opname: Robson Silva e Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een korte, rechte, donkere snavel. De bovendelen zijn effen olijfgroen tot olijfbruin, soms met kleine lichte vlekjes op de vleugeldekveren. Het gezicht is grijsbruin met een smalle witte wenkbrauwstreep en een witte baardstreep. De onderdelen zijn dicht gebandeerd in grijsolijf en vuilwit. Het mannetje heeft een rode kruin met grijze veerbases, het vrouwtje een grijsbruine kruin zonder rood. Jonge vogels zijn doffer, de jonge mannetjes met wat rood op de kruin.

Verwarrings­soorten

De roodvleugelspecht Veniliornis affinis is iets groter en meer goudgroen, met rode vlekjes op de vleugeldekveren en een gele nek, en leeft vooral hoog in het binnenste van het bos. De vlekkapspecht Veniliornis frontalis in het zuiden van Bolivia heeft een donker voorhoofd met dichte witte stippels. De streepstaartspecht Veniliornis mixtus in het oosten van Bolivia is zwart-wit geblokt op de bovendelen en gestreept op de onderdelen.

Leefgebied

Bosranden, galerijbos, várzea, riviereilanden met jong bos, open bos in savanne en cerrado, droogbos en tuinen met bomen, van het laagland tot ongeveer 1000 m, in Bolivia plaatselijk hoger. Zoekt insecten en larven op dunne takken, ranken en stengels. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dode tak of stam.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, in de llanos en het Amazonegebied. In Ecuador in het oostelijke laagland, vooral langs de grote rivieren. In Peru in het Amazonelaagland, vooral langs rivieren. In Bolivia wijdverspreid in het laagland en de lagere hellingen, van de savannes van de Beni tot het droogbos van het zuidoosten. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek op riviereilanden en langs bosranden aan grote rivieren; de vogels foerageren vaak op ooghoogte in jong bos. Let op de hoge roepreeks en het zachte geroffel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en past zich aan open en verstoord bos aan.

Wetenschappelijke naam

Veniliornis passerinus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Picus passerinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Veniliornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Venilia, een Romeinse godin, met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn passerinus, 'musachtig' (van passer, 'mus'), naar het kleine formaat. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.