Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Vlekkapspecht
Vlekkapspecht | Veniliornis frontalis
Dot-fronted Woodpecker | Carpintero de las yungas | Pica-pau-de-fronte-pintada
De vlekkapspecht is een kleine, olijfkleurige specht van de bossen op de oostflank van de Andes in het zuiden van Bolivia en het noordwesten van Argentinië. Hij lijkt sterk op de musspecht en werd er door sommige auteurs mee samengevoegd; de twee kruisen plaatselijk. Het kenmerk waaraan hij zijn naam dankt is het dicht wit gestippelde voorhoofd.
Geluid
Een reeks van acht tot tien korte, hoge tonen, wiek-wiek-wiek, en een rauwere, losse wiek-roep. Roffelt in korte reeksen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16 cm, met een korte, rechte, donkere snavel. De bovendelen zijn geelachtig olijfgroen, de vleugeldekveren met kleine lichte vlekjes. Het gezicht is olijfbruin met een smalle witte wenkbrauwstreep en een witte baardstreep. De onderdelen zijn olijfgrijs met smalle witachtige bandjes. Bij het mannetje is het voorhoofd olijfbruin tot grijsbruin met veel witte stippels en zijn kruin en nek rood met donkergrijze veerbases. Het vrouwtje heeft een olijfbruine kruin, geheel wit gestippeld en zonder rood.
Verwarringssoorten
De musspecht Veniliornis passerinus heeft geen witte stippels op het voorhoofd en leeft vooral in het laagland; in het overgangsgebied komen tussenvormen voor. De streepkopspecht Veniliornis lignarius in de Andes van Bolivia is zwart-wit gebandeerd op de bovendelen en gestreept op de onderdelen. De streepstaartspecht Veniliornis mixtus is eveneens zwart-wit geblokt en leeft in open bos in het laagland.
Leefgebied
Vochtig bergbos van de Yungas, droog bergbos en vooral de overgangszone tussen beide, met bosranden en oud secundair bos, tot ongeveer 2000 m maar meestal lager. Zoekt insecten en larven op takken en stammen in de middenlagen. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dode tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia op de oostflank van de Andes en in de aangrenzende dalen, vanaf Cochabamba en het westen van Santa Cruz naar het zuiden tot Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, naar het zuiden tot Tucumán.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de bosranden en het halfopen bos van de Yungas in het zuiden van Bolivia, bijvoorbeeld in de dalen van Tarija. Let bij elke kleine olijfgroene specht op het wit gestippelde voorhoofd.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een beperkt verspreidingsgebied en neemt vermoedelijk af door ontbossing, maar directe bedreigingen zijn niet bekend.
Wetenschappelijke naam
Veniliornis frontalis | (Cabanis, 1883)
Cabanis beschreef de soort in 1883 als Cloronerpes (Campias) frontalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Veniliornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Venilia, een Romeinse godin, met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn frons, 'voorhoofd', naar het gestippelde voorhoofd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tucumán, Argentinië.