Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roodrugspecht

Roodrugspecht | Veniliornis callonotus

Scarlet-backed Woodpecker | Carpintero dorsiescarlata | Pica-pau-de-dorso-escarlate

De roodrugspecht is een kleine specht van het droge westen, met een scharlakenrode rug en vleugels en lichte, bijna ongetekende onderdelen. Hij is de enige specht in het gidsgebied met een volledig rode bovenkant. De soort hoort bij de vogels die kenmerkend zijn voor het Tumbes-gebied van Ecuador en Peru.

Roodrugspecht (Veniliornis callonotus)
Foto: Manuel Roncal — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droge, snelle ratel, trrrrr, en scherpe, losse kiek-roepen. Roffelt in korte reeksen.

Luister: RoffelXC275327

Opname: Patricio Mena Valenzuela — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een korte, rechte, lichte, hoornkleurige snavel. Rug, schouders en vleugeldekveren zijn scharlakenrood, de slagpennen bruinzwart met lichte bandjes. De stuit is rood tot bruinrood, de staart zwart met wit gebandeerde buitenste pennen. Het gezicht is wit met een donkere oorvlek en een donkere streep achter het oog. De onderdelen zijn wit tot vuilwit, in het noorden met fijne donkere bandjes op borst en flanken, in het zuiden vrijwel ongetekend. Het mannetje heeft een rode kruin met zwart, het vrouwtje een zwarte kruin.

Verwarrings­soorten

De roodstuitspecht Veniliornis kirkii heeft een olijfgroene rug met alleen een rode stuit en dicht gebandeerde onderdelen, en leeft in vochtiger bos. De roetspecht Leuconotopicus fumigatus is egaal bruin. Geen andere kleine specht in het droge westen heeft een rode rug.

Leefgebied

Droog loofbos, doornstruweel, halfopen bos met cactussen, oeverbos en bosranden in het droge westen, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Foerageert op dunne takken en stammetjes, vaak laag, en zoekt insecten en larven. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dode tak.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het zuidwesten, in droge dalen van Cauca en Nariño. In Ecuador in het westelijke laagland en de lagere westhellingen, vooral in het droge midden en zuiden. In Peru in het noordwesten, van Tumbes en Piura naar het zuiden tot ongeveer La Libertad. Ontbreekt in Bolivia, ten oosten van de Andes en op de Galápagos. Vrijwel beperkt tot het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droogbos en struweel in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru, bijvoorbeeld rond Tumbes en in de droge bossen van Loja. Luister naar de droge ratel uit het struikgewas.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het droogbos in het verspreidingsgebied wordt sterk gekapt en begraasd, maar de soort leeft ook in gedegradeerd bos en struweel.

Wetenschappelijke naam

Veniliornis callonotus | (Waterhouse, 1841)

Waterhouse beschreef de soort in 1841 als Picus callonotus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Veniliornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Venilia, een Romeinse godin, met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Grieks kallos, 'schoonheid', en nōtos, 'rug', naar de scharlakenrode rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil, Ecuador.