Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Taczanowski's grondtiran

Taczanowski's grondtiran | Muscisaxicola griseus

Taczanowski's Ground Tyrant | Dormilona de Taczanowski | Dormilona-de-taczanowski

Taczanowski's grondtiran is een middelgrote, egaal grijsbruine grondtiran van het grasland van de puna en de jalca in Peru en het westen van Bolivia. Hij heeft geen gekleurde kruin- of nekvlek en werd vroeger als ondersoort van de rotsgrondtiran beschouwd. De naam verwijst naar de Poolse zoöloog Władysław Taczanowski.

Taczanowski's grondtiran (Muscisaxicola griseus)
Foto: Josue Hermoza — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Roept een zacht, kort tsit of piek, vooral bij het opvliegen.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

18 cm, rechtop staand, met lange poten en een vrij korte, dunne snavel. De bovendelen zijn egaal grijsbruin, de kruin is nauwelijks bruiner dan de rug en heeft geen gekleurde vlek. Een korte witte streep loopt van de snavel tot boven het oog. De onderdelen zijn lichtgrijs met een bleke, zandkleurige zweem op flanken en buik. De staart is zwart met smalle witte buitenranden. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben lichte randen aan de vleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

De grijze grondtiran Muscisaxicola cinereus is kleiner en zuiverder grijs, met een smallere witte teugelstreep. De punagrondtiran Muscisaxicola juninensis heeft een vage kaneelbruine vlek op de achterkruin. De roodnekgrondtiran Muscisaxicola rufivertex heeft een scherp begrensde roodbruine nekvlek. De rotsgrondtiran Muscisaxicola alpinus lijkt sterk, maar leeft verder naar het noorden, in de páramo van Ecuador en Colombia.

Leefgebied

Kort grasland, rotsige hellingen, randen van venen en beweid terrein in de puna en jalca, meestal tussen 3500 en 4800 m. Loopt snel over de grond, blijft dan rechtop staan en pikt insecten op of vliegt er kort achteraan. Het nest ligt in een holte tussen stenen of in een oeverwand.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in de Andes van Cajamarca en La Libertad zuidwaarts tot Cusco en Puno. Bolivia: in het westen, in het departement La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. De soort komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek op kortgegraasde graslanden en langs paden boven de 3500 m, bijvoorbeeld bij de Abra Málaga in Cusco, naar grijsbruine vogels die rennen en stilstaan.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort leeft in begraasd grasland, dat in groot oppervlak aanwezig is.

Wetenschappelijke naam

Muscisaxicola griseus | Taczanowski, 1884

Taczanowski beschreef de soort in 1884 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Muscisaxicola werd in 1837 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Muscicapa (vliegenvangers) en Saxicola (paapjes en roodborsttapuiten). De soortnaam komt van middeleeuws Latijn griseus, 'grijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Junín, Peru.