Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Trapstaartnachtzwaluw
Trapstaartnachtzwaluw | Hydropsalis climacocerca
Ladder-tailed Nightjar | Chotacabras coliescalera | Acurana
De trapstaartnachtzwaluw is de nachtzwaluw van de zandbanken en rivieroevers in het Amazonegebied. Het mannetje heeft een getrapte staart waarvan de middelste pennen ver uitsteken en de buitenste veel wit tonen. Overdag rust de soort op zandbanken, op drijfhout of laag in struiken langs het water.
Geluid
Een korte, hoge, scherpe roep tsip of tsjip, met tussenpozen herhaald vanaf een zandbank of in de vlucht boven de rivier, vooral in de schemering.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
22–27 cm; het mannetje is door de verlengde middelste staartpennen langer dan het vrouwtje. Het kleed is licht grijsbruin, fijn gevlekt en gestreept met zwart en bruingeel, met lichte schouderveren. Het mannetje heeft een witte band over de handpennen, een witte keel en veel wit in de buitenste staartpennen, waardoor de staart getrapt oogt. Het vrouwtje heeft een smallere, bruingele vleugelband, geen wit in de staart en een kortere staart.
Verwarringssoorten
De staartbandnachtzwaluw Nyctiprogne leucopyga leeft ook langs rivieren, maar is kleiner en donkerder, met een witte band dwars over de staart en zonder vleugelband; ze jaagt vaak in groepjes hoog boven het water. De pauraque Nyctidromus albicollis is groter, met een langere, afgeronde staart en rossige oorstreek, en leeft in bosranden en open terrein. De roetnachtzwaluw Nyctipolus nigrescens is veel donkerder en rust op rotsen en zandige plekken.
Leefgebied
Zandbanken, riviereilanden en de open oevers van grote en middelgrote rivieren in het laagland, ook rond hoefijzermeren en jonge oevervegetatie, meestal onder 500 m. Vangt insecten in korte vluchten vanaf de grond of een lage zitplaats en jaagt boven het water. De eieren worden zonder nest op het kale zand gelegd; bij hoog water verplaatst de soort zich naar hogere oevers.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia langs de rivieren oostelijk van de Andes, van de llanos tot in het Amazonegebied. In Ecuador, Peru en het noorden van Bolivia langs de rivieren van het Amazonelaagland. Ontbreekt westelijk van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vaar in de schemering langs zandbanken en riviereilanden; vogels vliegen dan op van het zand en jagen laag boven het water. Overdag liggen ze soms op een zandbank, waar ze pas op korte afstand opvliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied; verstoring van zandbanken door scheepvaart en goudwinning kan plaatselijk een rol spelen.
Wetenschappelijke naam
Hydropsalis climacocerca | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als Caprimulgus climacocercus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydropsalis werd in 1832 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam combineert Grieks hudro-, 'water-', met psalis, 'schaar', naar de lange gevorkte staart. De soortnaam komt van Grieks klimax, 'ladder', en kerkos, 'staart', naar de getrapte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.