Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Witstaartnachtzwaluw

Witstaartnachtzwaluw | Hydropsalis cayennensis

White-tailed Nightjar | Chotacabras coliblanco | Bacurau-de-cauda-branca

De witstaartnachtzwaluw is een kleine, grijsbruine nachtzwaluw van open grasland en savanne in het noorden van Zuid-Amerika. Het mannetje heeft een witte vleugelband en een staart die op het middelste paar na grotendeels wit is. In het gidsgebied komt de soort alleen in Colombia voor.

Witstaartnachtzwaluw (Hydropsalis cayennensis)
Foto: Adaptivity77 — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, dunne, gerekte fluittoon die stijgt en aan het eind licht daalt, pt-tsiiiiiu, vanaf de schemering tot diep in de nacht herhaald, vooral in de broedtijd. In de vlucht een krassend wieer; bij het opvliegen een dun tik-tik.

Luister: ZangXC836461

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–23 cm, met een licht gevorkte staart. De bovendelen zijn grijsbruin met bruine tot zwartbruine vlekjes en strepen, met een bruingele band in de nek, een witte of bruingele wenkbrauwstreep en een lichte baardstreep. Het mannetje heeft een witte keel, een bruingele borst met grote witte stippen, een witte buik, een witte band over de handpennen die ook bij de zittende vogel te zien is, en veel wit in de staart. Het vrouwtje is donkerder, zonder wit in vleugel en staart, met een bruingele keel en een bruingele, bruin gebandeerde buik.

Verwarrings­soorten

De pauraque Nyctidromus albicollis is groter, met een langere, afgeronde staart en rossige oorstreek, en leeft meer in bosranden. De vlekstaartnachtzwaluw Antiurus maculicaudus is warmer bruin, met een donkere kop en kleine witte stippen onder op de staart, en leeft in natte savanne. De kleine nachtzwaluw Setopagis parvula komt in het gidsgebied alleen in het zuiden voor. Vrouwtjes zonder wit lijken op die van verwante soorten; let op de lichte, gestippelde borst en het open grasland.

Leefgebied

Open savanne, grasland met verspreide struiken, weiden, droog struikland en hellingen met struikgewas, vooral in het laagland, plaatselijk ook in droge dalen op grotere hoogte. Vangt insecten in korte vluchten vanaf de grond. Overdag rust de vogel op de grond tussen gras of onder een struik; de eieren worden zonder nest op de kale grond gelegd.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, in de dalen van de Magdalena en de Cauca en in de llanos oostelijk van de Andes. In Ecuador hooguit uitzonderlijk; ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica en Panama via Venezuela en de Guyana's tot in het noorden van Brazilië, ook op Trinidad, de ABC-eilanden en Martinique.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de schemering langs wegen door open savanne en weiden in de llanos of het Caribische laagland. Het mannetje zingt dan vanaf de grond of een lage zitplaats; in het licht van een lamp of koplampen zijn de witte vleugelbanden en de witte staart te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt open, door mensen gevormd landschap zoals weiden.

Wetenschappelijke naam

Hydropsalis cayennensis | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Caprimulgus cayennensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydropsalis werd in 1832 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam combineert Grieks hudro-, 'water-', met psalis, 'schaar', naar de lange gevorkte staart. De soortnaam verwijst naar Cayenne in Frans-Guyana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.