Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Tropische koningstiran
Tropische koningstiran | Tyrannus melancholicus
Tropical Kingbird | Tirano tropical | Suiriri
De tropische koningstiran is een van de meest verbreide vogels van de Neotropen, van het zuiden van de Verenigde Staten tot Argentinië. In het gidsgebied komt hij voor in vrijwel elk open of halfopen landschap met bomen, van de kust tot in de Andesdalen, ook in steden. Hij zit vaak op elektriciteitsdraden en vangt van daaruit insecten in de lucht.
Geluid
Een hoog, twitterend pip-pip-pip-pirrrr en korte, hoge piet-roepen; bij zonsopkomst een herhaalde, hoge zang van korte tonen.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
22 cm. Een grote tiran met een zware, zwarte snavel en een licht gevorkte, grijsbruine staart. De kop is grijs, met een donkerder masker door het oog en een verborgen oranje kruinvlek. De rug is grijsachtig olijfgroen, de vleugels zijn grijsbruin. De keel is lichtgrijs, de borst olijfgeel, overgaand in de heldergele buik. Seksen gelijk; het mannetje heeft sterker ingesneden buitenste handpennen. Jonge vogels hebben lichte randen aan de vleugeldekveren.
Verwarringssoorten
De witkeelkoningstiran Tyrannus albogularis heeft een lichtere kop met een scherper masker, een witte keel en geen olijfwaas op de borst. De sneeuwkeelkoningstiran Tyrannus niveigularis ten westen van de Andes heeft een witte keel, een grijze borst en een lichtere gele buik. De grijze koningstiran Tyrannus dominicensis is grijs en wit, zonder geel. De roodkruintiran Myiozetetes similis en de grote kiskadie Pitangus sulphuratus hebben een kop met witte en donkere strepen.
Leefgebied
Bosranden, open bos, savanne, weiland met bomen, plantages, riviereilanden, parken en tuinen, van zeeniveau tot ongeveer 2500 m in de Andesdalen, soms hoger. Vangt insecten in de lucht met lange vluchten vanaf een open uitkijkpost en eet ook vruchten. Bouwt een ondiepe, losse kom van twijgjes op een horizontale tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in vrijwel het hele land, inclusief de Andesdalen. Ecuador: wijdverbreid aan beide zijden van de Andes en in de inter-Andesdalen. Peru: wijdverbreid in het Amazonelaagland, op de westflank, in het noorden ook langs de kust, en in de Andesdalen. Bolivia: wijdverbreid in het laagland en de Yungas. Geen broedvogel op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van de Verenigde Staten via Midden-Amerika tot Argentinië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk naar elektriciteitsdraden en kale takken langs wegen en in dorpen in het laagland; de soort roept vooral bij zonsopkomst.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Zeer wijdverbreid en algemeen; neemt toe in ontboste en bebouwde gebieden.
Wetenschappelijke naam
Tyrannus melancholicus | Vieillot, 1819
Vieillot beschreef de soort in 1819 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tyrannus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam is het Latijnse woord tyrannus, 'tiran'. De soortnaam is Latijn melancholicus (uit Grieks melankholikos), 'zwaarmoedig', hier in de zin van 'slechtgehumeurd'. Vieillot baseerde de naam op de Suirirí-guazú van Félix de Azara. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.