Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Turkooistangare

Turkooistangare | Tangara mexicana

Turquoise Tanager | Tangara turquesa | Saíra-de-bando

De turkooistangare is een tangare van het Amazonelaagland, donkerblauw en zwart met een lichtgele buik. Hij leeft in luidruchtige groepjes van vier tot tien vogels, die vaak zonder andere soorten door de boomkronen van bosranden en open bos trekken. Ondanks de wetenschappelijke naam mexicana komt hij niet in Mexico voor.

Turkooistangare (Tangara mexicana)
Foto: Rennett Stowe from USA — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, scherpe tsiet-roepjes en een hoog, schril gekwetter dat de groep voortdurend laat horen.

Luister: ZangXC1139540

Opname: Odirlei Vieira da Fonseca — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm. Kop, keel en borst zijn donker kobaltblauw, met een zwart voorhoofd en zwarte teugel. Rug, vleugels en staart zijn zwart; de schouders en de randen van de dekveren zijn lichtblauw tot turkoois. De flanken en borstzijden zijn blauw met zwarte vlekken. Buik en onderstaartdekveren zijn lichtgeel. De snavel is zwart. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De opaalstuittangare Tangara velia heeft een bleke opaalkleurige stuit en een kastanjebruine onderbuik. De paradijstangare Tangara chilensis heeft een groene kop en een rode stuit. De geelbuiktangare Ixothraupis xanthogastra is groen met zwarte vlekjes en een gele buik.

Leefgebied

Kronen en randen van vochtig laaglandbos, várzea, secundair bos, bosranden, open plekken met losse bomen en tuinen bij dorpen, vooral onder 600 m en plaatselijk hoger in de voetheuvels. Eet kleine vruchten, onder meer van Cecropia, en zoekt insecten op takken.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes in het Amazonegebied en de aangrenzende llanos-randen; in Ecuador en Peru in het laagland ten oosten van de Andes; in Bolivia in het noorden en oosten van het laagland. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, het Amazonegebied van Brazilië en, als aparte vorm, in het oosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In groepjes aan bosranden, bij open plekken rond lodges en in bomen bij dorpen in het Amazonegebied van Ecuador en Peru. Groepen zitten vaak op kale takken boven in de kronen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid en vrij algemeen, ook in secundaire begroeiing.

Wetenschappelijke naam

Tangara mexicana | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Tanagra mexicana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tangara werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt uit het uitgestorven Tupi, waarin tangara 'danser' betekent. De soortnaam verwijst naar Mexico, een vergissing: de soort komt in Zuid-Amerika voor. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.