Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Ucayalikrombekbladspeurder

Ucayalikrombekbladspeurder | Syndactyla ucayalae

Peruvian Recurvebill | Ticotico picolezna peruano | Limpa-folha-de-bico-virado

De ucayalikrombekbladspeurder is een forse, roodbruine bladspeurder van het westelijke Amazonegebied, gespecialiseerd in dichte bestanden van Guadua-bamboe. Zijn zware, zijdelings samengedrukte snavel met omhooggebogen ondersnavel gebruikt hij om bamboestengels en dode stengels open te breken op zoek naar insectenlarven. Vroeger werd hij met de lapazkrombekbladspeurder in een eigen geslacht, Simoxenops, geplaatst.

Ucayalikrombekbladspeurder (Syndactyla ucayalae)
Foto: Rajan Rao — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een korte, luide, schorre, stijgende ratel van 2 tot 3 seconden, soms met een lagere laatste toon. De roep is een luide, hese, lage tsjak. Bij het foerageren is soms het kraken van opengebroken bamboe te horen.

Luister: ZangXC1027533

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een zware, wigvormige, zijdelings samengedrukte snavel met een duidelijk omhooggebogen ondersnavel. Kruin en bovendelen zijn donker roodbruin, de vleugels donker roodbruin, de staart donker roodkastanjebruin. Keel en borst zijn oranjeroestrood met vage lichte strepen; er is een vage roestrode wenkbrauwstreep. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben een helderder wenkbrauw, een donkerder kruin met roestkleurige vlekjes en bleker onderdelen met donkere schubjes.

Verwarrings­soorten

De lapazkrombekbladspeurder Syndactyla striata leeft hoger, in de voetheuvels van Bolivia en het uiterste zuidoosten van Peru, en heeft licht gestreepte kruin en rug. De bamboebladspeurder Anabazenops dorsalis leeft ook in bamboe, maar is slanker, met een rechte snavel, een lichte keel en een lichte wenkbrauw. De roodkruinbladspeurder Automolus rufipileatus heeft een rechte snavel, een roodbruine kruin en een olijfbruine rug.

Leefgebied

Groenblijvend laaglandbos en oeverbos in en bij dichte Guadua-bamboe, plaatselijk ook in Gynerium-riet, tot ongeveer 1300 m. Foerageert laag tot halfhoog in de bamboe, waar hij stengels en dode bladscheden openbreekt voor insecten en hun larven. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia en Ecuador: ontbreekt. Peru: plaatselijk in het oosten en zuidoosten, in het laagland van onder meer Ucayali, Cusco en Madre de Dios. Bolivia: in het noorden, in Pando en het noorden van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië (Acre), met losse populaties verder oostelijk in Amazone-Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in uitgestrekte Guadua-bamboe in het zuidoosten van Peru, zoals in Madre de Dios. Luister naar de schorre, stijgende ratel en naar het gekraak van stengels in de bamboe.

Staat van instandhouding

Volgens de huidige beoordeling wereldwijd niet bedreigd, al wordt de soort ook als gevoelig opgegeven. De stand is vrij klein en sterk versnipperd en lijdt onder het verlies van bamboebos; hij verdraagt selectieve houtkap en leeft in enkele beschermde gebieden.

Wetenschappelijke naam

Syndactyla ucayalae | (Chapman, 1928)

Chapman beschreef de soort in 1928 als Anachilus ucayalae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Syndactyla werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks sun 'samen' en daktulos 'vinger' of 'teen', naar de gedeeltelijk vergroeide voortenen. De soortnaam verwijst naar de rivier de Ucayali in Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lagarto, Río Ucayali, Peru.