Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Vaalkuifspecht
Vaalkuifspecht | Celeus elegans
Chestnut Woodpecker | Carpintero castaño | Pica-pau-chocolate
De vaalkuifspecht is een grote, donkere Celeus-specht van het Amazonegebied. Hij is overwegend kastanjebruin, met een lichte stuit. De Nederlandse naam slaat op de lichte kuif van de ondersoorten in het noordoosten van Zuid-Amerika; in het gidsgebied is de kuif even donker als de kop.
Geluid
Een luide, nasale roep van twee lettergrepen, vaak gevolgd door enkele lagere tonen, en een korte, schorre ratel.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
27–30 cm, met een volle kuif en een lichte, geelachtige snavel. Het verenkleed is donker kastanjebruin, met een geelachtige tot roomkleurige stuit en vaak lichte vlekken of bandjes op de flanken. De slagpennen zijn roodbruin, de staart is zwartbruin. Het mannetje heeft een rode baardstreep; het vrouwtje mist het rood.
Verwarringssoorten
De oranjekopspecht Celeus spectabilis heeft een roomgele, gebandeerde rug en een zwarte borstband. De zwartborstspecht Celeus torquatus heeft een lichtere, kaneelkleurige kop en een zwarte borst. De geschubde specht Celeus undatus is kleiner, met zwarte bandjes of schubben. De gestreepte helmspecht Dryocopus lineatus is zwart en wit, met een rode kuif.
Leefgebied
Hoog vochtig laaglandbos op terra firme en in várzea, bosranden, hoog secundair bos en galerijbos, tot ongeveer 1000 m. Zoekt voedsel in de middelste lagen en het bladerdak. Eet mieren en termieten en ook vruchten. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, van de llanos tot het Amazonegebied. In Ecuador en Peru in het hele Amazonelaagland en in de voetheuvels. In Bolivia in het noorden, in Pando, Beni en La Paz, en plaatselijk in Santa Cruz. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Trinidad en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in hoog laaglandbos naar de nasale roep en zoek dan in de middelste lagen; de vogels sluiten zich soms aan bij gemengde groepen. Bij bloeiende of vruchtdragende bomen langs bosranden komen ze ook lager.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in het gidsgebied wijdverbreid, maar afhankelijk van hoog bos en verdwijnt waar het bos wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Celeus elegans | (Müller, 1776)
Müller beschreef de soort in 1776 als Picus elegans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Celeus werd in 1831 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks keleos, de naam voor een groene specht. De soortnaam komt van Latijn elegans, 'sierlijk, verfijnd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.