Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Varzealijster

Varzealijster | Turdus sanchezorum

Varzea Thrush | Zorzal de várzea | Sabiá-da-várzea

De varzealijster werd pas in 2011 beschreven; hij was lang aangezien voor een kleurvorm van Hauxwells lijster. Het is een bruine lijster van overstromingsbos langs de grote rivieren in het westen en midden van het Amazonebekken. Genetisch staat hij het dichtst bij de palmaritolijster, niet bij Hauxwells lijster.

Varzealijster (Turdus sanchezorum)
Foto: iNaturalist user: shrike2 — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een langzame, zachte reeks korte frasen van vier tot tien tonen, telkens gescheiden door pauzes van twee seconden of meer. De roep is een stijgend, klagend miauwen; daarnaast snelle reeksen tsjuk-tonen.

Luister: RoepXC591716

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–24 cm. Kop en bovendelen zijn sepiabruin, met een doffe oranje oogring. De keel is geelwit met donkere strepen, borst en flanken zijn karamelbruin en de buik is witachtig. De ondervleugeldekveren zijn fel oranjeroest, zichtbaar in vlucht. De snavel is dofgeel met een zwartachtige basis; de poten zijn olijfgrijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Hauxwells lijster Turdus hauxwelli is warmer roodbruin over het hele lichaam, zonder duidelijke oogring, en heeft een andere zang. De zwartsnavellijster Turdus ignobilis is grijzer, met een donkere snavel en een witte vlek onder de gestreepte keel. De crèmebuiklijster Turdus amaurochalinus, een wintergast uit het zuiden, is grijsbruiner, met een witte buik en een donkere teugel.

Leefgebied

Vooral várzea, het seizoensgebonden overstromingsbos langs witwaterrivieren, ook op riviereilanden; langs de Río Mayo in Peru ook in bos en savanne op witzand. Van ongeveer 80 m tot 1100 m; in San Martín alleen boven 800 m. Zoekt naar insecten en vruchten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het noordoosten en oosten langs de grote rivieren van Loreto en Ucayali, en in San Martín. In Colombia alleen van enkele plaatsen in het uiterste zuiden, in Amazonas. In Ecuador mogelijk: twee geluidsopnamen uit 2022 in het oosten zijn nog niet bevestigd. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië, langs de Amazone en zijrivieren.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanuit een boot of langs paden in várzeabos rond Iquitos, en luister bij zonsopgang naar de langzame zang met lange pauzes en naar de miauwende roep.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand is onbekend en neemt vermoedelijk af, maar er zijn geen directe bedreigingen bekend. Plaatselijk vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Turdus sanchezorum | O'Neill, Lane & Naka, 2011

O'Neill, Lane & Naka beschreef de soort in 2011 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Turdus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn turdus, 'lijster'. De soortnaam eert Manuel Sánchez S. en Marta Chávez de Sánchez, jarenlange veldgenoten en vrienden van de auteurs in Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).