Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Violetborstbriljantkolibrie
Violetborstbriljantkolibrie | Heliodoxa leadbeateri
Violet-fronted Brilliant | Brillante frentivioleta | Brilhante-de-testa-violeta
De violetborstbriljantkolibrie is een donkere briljantkolibrie van het bergbos aan de oostflank van de Andes, van Venezuela tot Bolivia. Het mannetje heeft een glinsterend violetblauw voorhoofd en een glinsterend groene keel; de Engelse naam verwijst naar het voorhoofd. De soort foerageert in de lagere lagen van het bos en komt ook naar suikerwaterfonteintjes.
Geluid
Een doorlopende reeks schelle, enkele tsjup- of tsjep-tonen; daarnaast een herhaalde, heldere, dalende frase als een schokkerig gekwetter.
Opname: Lelis Navarrete — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–13 cm, met een rechte zwarte snavel en een kleine witte vlek achter het oog. Het mannetje is bronsgroen van boven, met een glinsterend violetblauw voorhoofd en een glinsterend smaragdgroene keel; borst en buik zijn dof bronsgroen. De staart is gevorkt en grotendeels staalblauw, met bronsgroene middelste veren. Het vrouwtje heeft een glinsterend groen voorhoofd en witte onderdelen, op de buik geelbruin getint, met dichte groene vlekken op keel en borst; de staartveren hebben witte punten.
Verwarringssoorten
De groenkruinbriljantkolibrie Heliodoxa jacula heeft bij het mannetje een groene kruin en een kleine violetblauwe keelvlek, en ontmoet de soort alleen in de Oostelijke Andes van Colombia. De zwartkeelbriljantkolibrie Heliodoxa schreibersii is donkerder, met een zwarte keel en een langere staart, en leeft lager. De rozekeelbriljantkolibrie Heliodoxa gularis en de bruinborstbriljantkolibrie Heliodoxa rubinoides hebben een roze keelvlek en een lichtere staart. Vrouwtjes zijn te onderscheiden van vrouwtjes van verwante soorten aan het groene voorhoofd en de witte staartpunten.
Leefgebied
Het binnenste en de randen van vochtig voetheuvelbos en nevelwoud, ook struweel, open plekken, secundair bos en koffieplantages, ruwweg tussen 400 en 2400 m, meestal tussen 900 en 2000 m. Foerageert in de lagere en middelste lagen aan bloemen en vangt kleine insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Oostelijke Andes en de Serranía de Perijá. In Ecuador op de oostflank van de Andes. In Peru langs de oostflank over de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank zuidwaarts tot Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het kustgebergte van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij suikerwaterfonteintjes van lodges op de oostflank, bijvoorbeeld langs de Manu-weg in Peru en op de oostflank in Ecuador, en bij bloeiende struiken langs bosranden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en verdraagt enige verstoring, maar is afhankelijk van bos op de hellingen.
Wetenschappelijke naam
Heliodoxa leadbeateri | (Bourcier, 1843)
Bourcier beschreef de soort in 1843 als Trochilus Leadbeateri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Heliodoxa werd in 1850 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks hēlios, 'zon', met doxa, 'glorie' of 'luister'. De soortnaam eert Benjamin Leadbeater (1773–1837), Brits handelaar in natuurhistorische objecten in Londen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Caracas, Venezuela.