Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Violette organist

Violette organist | Euphonia violacea

Violaceous Euphonia | Eufonia violácea | Gaturamo-verdadeiro

De violette organist is een organist van bosranden en tuinen in het noordoosten van Zuid-Amerika, van Venezuela en de Guyana's tot het oosten van Brazilië en Noordoost-Argentinië. Hij staat bekend als een vaardige imitator van andere vogels. In het gidsgebied is hij alleen als zeer zeldzame dwaalgast vastgesteld.

Violette organist (Euphonia violacea)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een gevarieerde, kwetterende zang met heldere fluittonen en veel nagebootste roepen en alarmgeluiden van andere vogels. Roep een helder, herhaald die-die.

Luister: ZangXC1104535

Opname: Marcos E. Sosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een korte, dikke snavel. Het mannetje is van boven glanzend donker violetblauw, met een gele voorkruin tot ongeveer boven het oog. Keel en onderdelen zijn diep oranjegeel; de keel is dus geel, niet donker. Onder in de staart zitten witte vlekken. Het wijfje is van boven olijfgroen en van onderen olijfgeel, zonder grijs. Jonge mannetjes lijken op het wijfje.

Verwarrings­soorten

De dikbekorganist Euphonia laniirostris lijkt het meest: ook het mannetje van die soort heeft een gele keel, maar hij heeft een dikkere snavel, een gele kruinvlek die verder naar achteren doorloopt en wat lichtere, minder oranje onderdelen. De wijfjes zijn vrijwel gelijk. Organisten met een donkere keel, zoals de purperkeelorganist Euphonia chlorotica, zijn als mannetje direct uit te sluiten. Een waarneming in het gidsgebied vraagt om goede foto's of geluidsopnamen.

Leefgebied

In het eigen verspreidingsgebied bosranden, secundair bos, open bosland, plantages, tuinen en parken, vooral in het laagland tot ongeveer 1000 m. Eet bessen van maretakken en andere kleine vruchten. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, verborgen in een holte, een steilwand of tussen epifyten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen bekend van één recente melding uit Colombia, de eerste voor het land. Niet bekend uit Ecuador, Peru, Bolivia en de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten en zuiden van Venezuela, de Guyana's, Trinidad en Tobago, het oosten en zuiden van Brazilië, Paraguay en Noordoost-Argentinië.

Hoe en wanneer kijken

Een violette organist in het gidsgebied is het meest te verwachten in het oosten van Colombia, in bosranden langs de grens met Venezuela. Controleer bij elke organist met een gele keel de snaveldikte en de omvang van de gele kruinvlek.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In delen van het verspreidingsgebied wordt de soort gevangen als kooivogel, maar hij is wijdverbreid en verdraagt een door de mens veranderd landschap.

Wetenschappelijke naam

Euphonia violacea | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Fringilla violacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam is Latijn violaceus, 'violet', naar de violetblauwe bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.