Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Bruinkaporganist
Bruinkaporganist | Euphonia anneae
Tawny-capped Euphonia | Eufonia coronirrufa | Gaturamo-de-coroa-fulva
De bruinkaporganist is een organist van het vochtige bergbos van Costa Rica en Panama, met een roestbruine kap in plaats van de gele kruin van de meeste verwanten. Het gidsgebied bereikt hij alleen in het uiterste noordwesten van Colombia, in de bergen bij de grens met Panama. Hij leeft hoger op de hellingen dan de meeste andere organisten.
Geluid
Harde, nasale roepen, vaak herhaald. De zang bestaat uit een toon of korte frase die twee tot vier keer wordt herhaald, waarna een andere volgt.
Opname: Yoann Blanchon — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, met een korte, dikke snavel. Het mannetje heeft een roestbruine tot kastanjebruine kruin; de rest van de kop, de keel en de bovendelen zijn glanzend blauwzwart. De onderdelen zijn geel met een wit midden van de onderbuik en witte onderstaartdekveren; bij de vogels van Oost-Panama en Colombia zijn de onderdelen warmer, meer okerkleurig. Het wijfje is van boven olijfgroen, met een klein roestbruin voorhoofd en een grijze kruin en nek. Het midden van de keel is grijs tot grijswit, de zijden van de onderdelen zijn olijfgeel en buik en onderstaart zijn okerbruin.
Verwarringssoorten
Het mannetje is door de roestbruine kap van alle andere organisten in het gidsgebied te onderscheiden. Het wijfje lijkt sterk op dat van de vuurbuikorganist Euphonia xanthogaster, dat ook een roestbruin voorhoofd en een grijze nek heeft, maar een grijzere buik zonder okerkleurige onderstaart. Het wijfje van de roestbuikorganist Euphonia fulvicrissa heeft een olijfgroene in plaats van grijze kruin en leeft lager, in het laagland.
Leefgebied
In het eigen verspreidingsgebied het binnenste, de randen en open plekken van vochtig bergbos en secundair bos, vooral tussen 400 en 2000 m; in Colombia rond 1500 m. Eet bessen van maretakken en andere kleine vruchten en neemt ook insecten. Sluit zich aan bij gemengde groepen. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, in mos of epifyten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen bekend uit het uiterste noordwesten van Colombia, in de bergen van de Darién bij de grens met Panama, rond de Cerro Tacarcuna. Niet bekend uit Ecuador, Peru, Bolivia en de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama.
Hoe en wanneer kijken
Het gebied rond de Cerro Tacarcuna is afgelegen en weinig bezocht. Let in bergbos bij de grens met Panama op organisten met een roestbruine kap in gemengde groepen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, maar het bergbos in de Darién is grotendeels nog intact.
Wetenschappelijke naam
Euphonia anneae | Cassin, 1865
Cassin beschreef de soort in 1865 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam eert de echtgenote van de zoöloog Daniel Giraud Elliot (1835–1915), een vriend van John Cassin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Rosa, Costa Rica.