Alle soorten › Roofvogels › Visarenden › Visarend

Visarend | Pandion haliaetus

Osprey | Águila pescadora | Águia-pescadora

De visarend is een roofvogel die vrijwel uitsluitend van levende vis leeft en daarvoor met de poten vooruit in het water duikt. Hij komt over bijna de hele wereld voor en vormt een eigen familie. In het gidsgebied broedt hij niet: het gaat om vogels uit Noord-Amerika die er overwinteren, en onvolwassen vogels blijven vaak ook de noordelijke zomer over.

Visarend (Pandion haliaetus)
Foto: Paul Danese — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks heldere, fluitende tonen, tjiep-tjiep-tjiep; in het overwinteringsgebied weinig te horen.

Luister: RoepXC1013326

Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

53–61 cm, met lange, smalle vleugels die met een knik in de pols worden gehouden, waardoor het silhouet in de vlucht aan een grote meeuw doet denken. De bovendelen zijn donkerbruin, de onderdelen wit. De kop is wit met een brede zwarte oogstreep die doorloopt tot in de nek. Van onderen witte ondervleugeldekveren met een zwarte vlek bij de pols en gebandeerde slagpennen. Vrouwtjes hebben meestal een duidelijkere bruine borstband. Jonge vogels hebben lichte randen aan de veren van de bovendelen, wat een geschubd patroon geeft.

Verwarrings­soorten

Grote meeuwen zoals de kelpmeeuw Larus dominicanus vliegen met een vergelijkbare vleugelknik, maar hebben geen donkere oogstreep en geen zwarte polsvlek. De moerasbuizerd Busarellus nigricollis vangt ook vis, maar is roodbruin, met een lichte kop, een zwarte keelvlek en brede, korte vleugels.

Leefgebied

Zeekust, estuaria, lagunen, mangroven, grote rivieren, meren en stuwmeren, ook viskwekerijen; vooral in het laagland, zelden aan meren in de Andes. Vangt vis vlak onder het wateroppervlak na een stootduik met de poten vooruit en draagt de prooi met de kop naar voren weg. Rust op palen, dode bomen en masten bij het water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia als wintergast verspreid langs de kust, grote rivieren en meren, het talrijkst in het laagland; plaatselijk ook in de Andes. Op de Galápagos een zeldzame gast. Broedt in Noord-Amerika en overwintert van het zuiden van de Verenigde Staten tot Argentinië en Chili; elders in de wereld leven andere populaties.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs mangroven en estuaria aan de kust, langs grote rivieren in het Amazonegebied en bij viskwekerijen; vogels zitten vaak lang op een vaste paal of dode boom boven het water.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Na een sterke afname door pesticiden (DDT) in de twintigste eeuw is de Noord-Amerikaanse stand hersteld en toegenomen.

Wetenschappelijke naam

Pandion haliaetus | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Falco Haliaetus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pandion werd in 1809 ingevoerd door De Savigny. De geslachtsnaam verwijst naar Pandion (Pandíōn), een mythische koning van Athene uit de Griekse mythologie. De soortnaam komt van Grieks haliaetos, 'zeearend', van hals, 'zee', en aetos, 'arend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.