Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Vlagstaartwitpluimbroekje

Vlagstaartwitpluimbroekje | Ocreatus underwoodii

White-booted Racket-Tail | Colibrí de raquetas | Rabo-de-raquete-de-botas-brancas

Het vlagstaartwitpluimbroekje is een zeer kleine kolibrie van het bergbos in de noordelijke Andes. Het mannetje heeft twee lange, kale buitenste staartveren met aan het eind een blauwzwart vlaggetje, en dikke witte pluimen rond de poten. Het werd vroeger samen met de Peruaanse en Boliviaanse vormen met lichtbruine beenpluimen als één soort beschouwd.

Vlagstaartwitpluimbroekje (Ocreatus underwoodii)
Foto: Joseph C Boone — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Een hoog, dun tsit en een droog gekwetter; de vleugels zoemen als van een groot insect.

Luister: RoepXC833595

Opname: rudy gelis — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

Mannetje 11–15 cm inclusief de lange staartveren, vrouwtje 7–9 cm; de snavel is kort, recht en zwart. Het mannetje is glanzend groen, met een glinsterend groene keel, witte beenpluimen en een diep gevorkte staart waarvan de buitenste veren lang en kaal zijn, met aan het eind een blauwzwart, peddelvormig vlaggetje. Het vrouwtje is groen van boven en wit van onder met groene vlekken, heeft een wit streepje achter het oog, witte beenpluimen en een korte, gevorkte staart met witte toppen. Jonge mannetjes hebben kortere staartvlaggen.

Verwarrings­soorten

Het Peruaans vlagstaartpluimbroekje Ocreatus peruanus heeft lichtbruine in plaats van witte beenpluimen en leeft verder naar het zuiden. De groene draadkolibrie Discosura conversii heeft een witte band over de stuit en een lange, draadvormige staart zonder vlaggetjes. Vrouwtjes lijken op vrouwtjes van wittipkolibries Urosticte, maar die hebben geen beenpluimen en een langere snavel.

Leefgebied

Randen van vochtig bergbos en nevelwoud, open plekken, secundair bos, schaduwkoffie en tuinen, ruwweg tussen 850 en 2500 m. Foerageert op alle hoogten aan kleine bloemen, vaak met de vlucht van een grote bij, en bezoekt voederflessen. Bij de balts zweeft het mannetje voor het vrouwtje en zwaait daarbij met de staartvlaggen.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador op beide flanken van de Andes. Ontbreekt in Peru en Bolivia, waar verwante vormen met lichtbruine beenpluimen leven, en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij voederplaatsen en bloeiende struiken in het nevelwoud van Colombia en Ecuador, bijvoorbeeld rond Mindo. Het mannetje is vaak al te herkennen aan de heen en weer zwaaiende staartvlaggen tijdens het zweven.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze afbakening. De soort is wijdverspreid, verdraagt bosranden en secundair bos en komt veel voor.

Wetenschappelijke naam

Ocreatus underwoodii | (Lesson, 1832)

Lesson beschreef de soort in 1832 als Ornismya underwoodii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ocreatus werd in 1846 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Latijn ocreatus, 'met beenstukken', naar de opvallende pluimen rond de poten. De soortnaam eert waarschijnlijk de Engelse aquarellist en geoloog Thomas Richard Underwood (1772–1835); Lesson kreeg van hem een tekening van deze vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.