Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Vlekvleugelmiervogel
Vlekvleugelmiervogel | Myrmelastes leucostigma
Spot-winged Antbird | Hormiguero alimoteado | Formigueiro-de-asa-pintada
De vlekvleugelmiervogel is een miervogel van beekjes en slecht gedraineerde plekken in Amazonisch terra-firmebos. Hij werd vroeger breder opgevat; op grond van verschillen in zang zijn de humaitámiervogel en de bruinkopmiervogel in het zuidwesten van Amazonië als aparte soorten afgesplitst. Paren foerageren op of vlak boven de grond, vaak langs de waterkant.
Geluid
De zang is een snelle, vrij gelijkmatige reeks rinkelende tonen die aan het eind iets daalt in toonhoogte en tempo. Roepen zijn een lange, dalende fluittoon, een korte, abrupte toon, alleen of in reeksjes van twee tot vijf, en een kort geratel.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–16 cm, met een zwarte snavel en, in het gidsgebied, blauwgrijze poten. Het mannetje is donkergrijs, met zwartachtig grijze vleugels en staart en witte toppen aan de vleugeldekveren; de onderzijde is in het gidsgebied bijna even donker als de bovenzijde en de witte vlekjes zijn er kleiner dan in de Guyana's. Het vrouwtje heeft een grijze tot zwartachtige kruin, een donker kaneelbruine tot diepbruine rug, zwartbruine vleugels met lichte kaneelkleurige toppen aan de dekveren en een roodbruine keel en onderzijde, met olijfbruine flanken.
Verwarringssoorten
De leikleurige miervogel Myrmelastes schistaceus heeft bij het mannetje kleinere witte vleugelvlekjes en een effener kleed; het vrouwtje heeft een kastanjebruine kruin; de zang is een stijgende reeks fluittonen. De loodgrijze miervogel Myrmelastes hyperythrus is groter, met een blauwe naakte huid rond het oog. De mangrovemiervogel Sclateria naevia heeft een lange snavel, roze poten en een witte onderzijde. In het zuidoosten van Peru en in Bolivia leven de humaitámiervogel Myrmelastes humaythae en de bruinkopmiervogel Myrmelastes brunneiceps, die vooral op zang te onderscheiden zijn.
Leefgebied
Bodem en onderlaag van altijdgroen terra-firmebos, vooral op slecht gedraineerde grond en langs kleine beken; meestal in het laagland, tot ongeveer 600 m in Ecuador (plaatselijk 1100 m), 1100 m in Colombia en 1650 m in Peru. Foerageert in paren dicht bij de grond, vaak op takken en stammen vlak boven het water, op insecten en spinnen; volgt zelden trekmieren of gemengde troepen. Over de broedbiologie is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het oosten, aan de voet van de Andes en in het Amazonelaagland. Ecuador: in het oostelijke laagland en aan de voet van de Andes. Peru: in het noorden en in het midden van het land (Huánuco, Pasco, Junín, Ucayali). In Bolivia niet met zekerheid vastgesteld; oudere meldingen kunnen op de bruinkopmiervogel slaan. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden en westen van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg in terra-firmebos een smal beekje in de onderlaag en luister naar de rinkelende reeks; de vogels zitten vaak op takjes en wortels vlak boven het water.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in geschikt bos, maar gebonden aan intacte bosbeken.
Wetenschappelijke naam
Myrmelastes leucostigma | (Pelzeln, 1868) (GBIF: Schistocichla leucostigma)
Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Percnostola leucostigma; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmelastes werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks murmēx, 'mier', en lēistēs, 'rover'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en stigma, 'vlek', naar de witte vlekken op de vleugeldekveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Manaus, Brazilië.