Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Humaitámiervogel

Humaitámiervogel | Myrmelastes humaythae

Humaita Antbird | Hormiguero de Humaitá | Formigueiro-do-humaitá

De humaitámiervogel is een miervogel van beekjes en natte plekken in terra-firmebos in het zuidwesten van Amazonië. Hij werd lang als ondersoort van de vlekvleugelmiervogel behandeld en is op grond van zijn zang als aparte soort erkend; de naam verwijst naar Humaitá aan de Madeira in Brazilië. In het gidsgebied komt hij alleen in het uiterste zuidoosten van Peru en het noorden van Bolivia voor.

Humaitámiervogel (Myrmelastes humaythae)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lange triller die in toonhoogte stijgt; het tempo versnelt aan het begin, blijft in het midden gelijk en vertraagt aan het eind. Roepen zijn een lange, dalende fluittoon, een abrupte toon, alleen of in reeksjes van twee tot vijf, en een kort geratel.

Luister: ZangXC854970

Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–16 cm, met een zwarte snavel en roze poten. Het mannetje is middelgrijs, met een olijfbruine zweem op de bovendelen, zwartachtig grijze vleugels en staart en brede witte toppen aan de vleugeldekveren; keel en onderzijde zijn lichter grijs. Het vrouwtje heeft een bruine kruin en bovendelen, een grijs gezicht, zwartbruine vleugels met lichte kaneelkleurige toppen aan de dekveren, een licht okerbruine keel en buik en olijfbruine flanken.

Verwarrings­soorten

De bruinkopmiervogel Myrmelastes brunneiceps lijkt sterk, maar het vrouwtje heeft een donkerbruine kruin en een bruin, geen grijs gezicht; hij leeft hoger, aan de voet van de Andes, en heeft een andere zang. De loodgrijze miervogel Myrmelastes hyperythrus is groter, met een blauwe naakte huid rond het oog. De mangrovemiervogel Sclateria naevia heeft een langere snavel en een witte onderzijde.

Leefgebied

Bodem en onderlaag van altijdgroen terra-firmebos in het laagland, vooral op slecht gedraineerde grond en langs kleine waterlopen. Foerageert in paren dicht bij de grond, op insecten en andere geleedpotigen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: ontbreekt. Ecuador: ontbreekt. Peru: alleen in het oosten van Madre de Dios. Bolivia: in het noorden, in Pando. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië, ten zuiden van de Amazone oostwaarts tot de Madeira en ten noorden ervan tussen de benedenloop van de Japurá en de Rio Negro.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het laaglandbos van oostelijk Madre de Dios of in Pando langs bosbeekjes; de lange, stijgende triller is het beste kenmerk ten opzichte van de bruinkopmiervogel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied alleen in een klein randgebied; elders in Amazonië vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Myrmelastes humaythae | (Hellmayr, 1907) (GBIF: Schistocichla humaythae)

Hellmayr beschreef de soort in 1907 als Sclateria schistacea humaythae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmelastes werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks murmēx, 'mier', en lēistēs, 'rover'. De soortnaam verwijst naar Humaitá aan de Rio Madeira in Brazilië. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Humaitá, Rio Madeira, Brazilië.