Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Vuurkapmanakin
Vuurkapmanakin | Machaeropterus pyrocephalus
Fiery-capped Manakin | Saltarín encendido | Uirapuru-cigarra
De vuurkapmanakin is een zeer kleine manakin van de middenlaag van vochtig bos aan de voet van de Andes en in het aangrenzende laagland. Het mannetje heeft een gele kruin met een rode middenstreep en een roze-oranje getinte rug. In het gidsgebied is de soort plaatselijk, met de meeste waarnemingen in Peru en het noorden van Bolivia.
Geluid
Het mannetje laat een hoge, korte, wat tikkende of zoemende toon horen, met tussenpozen herhaald vanaf een vaste zitplaats. Daarnaast korte, droge roepjes.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9 cm, met een korte staart. Het mannetje heeft een goudgele kruin met een smalle, vuurrode middenstreep. De bovendelen zijn roze-oranje tot kaneelkleurig, de vleugels donkerder. De onderdelen zijn witachtig, met fijne roze strepen op borst en flanken. Het vrouwtje is olijfgroen, onder lichter, met een geelachtige buik en vage strepen op de borst.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de westelijke gestreepte manakin Machaeropterus striolatus heeft een rode kruin zonder geel, een olijfgroene rug en roodbruine strepen op de onderdelen. Eckelberry's manakin Machaeropterus eckelberryi heeft bij het mannetje een rode kruin en is alleen bekend uit een klein gebied in de uitlopers van Noord-Peru. De vrouwtjes van deze soorten lijken sterk op elkaar; een mannetje in de buurt helpt bij de herkenning. Vrouwtjes van de Lepidothrix-manakins zijn effen groen, zonder strepen.
Leefgebied
De middenlaag en lagere etage van vochtig en halfvochtig bos, bosranden, galerijbos en oud secundair bos, in het laagland en in de uitlopers tot ruwweg 1200 m. Eet kleine vruchten en insecten. Mannetjes baltsen op dunne takken in de middenlaag. Het nest is een klein komnestje in een vork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru plaatselijk langs de oostvoet van de Andes en in het aangrenzende laagland, van het midden tot het zuidoosten van het land. In Bolivia in het noorden en het midden, in het laagland en de uitlopers. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Amazonisch Brazilië ten zuiden van de Amazone, met een afzonderlijke stand in het zuiden van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de middenlaag van bosranden en open bos langs de oostvoet van de Andes; mannetjes zitten vaak lang op dezelfde dunne tak. Het hoge roepje verraadt de vogel eerder dan het kleed.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied plaatselijk; verlies van bos in het laagland en de uitlopers is de belangrijkste bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Machaeropterus pyrocephalus | (Sclater, 1852)
Sclater beschreef de soort in 1852 als Pipra pyrocephala; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Machaeropterus werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks makhaira, 'mes' of 'dolk', met -pteros, 'gevleugeld', naar de verdikte vleugelveren van de mannetjes. De soortnaam komt van Grieks pur, 'vuur', en kephalē, 'kop', naar de vuurrode kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ucayali, Peru.