Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Witkruinmanakin
Witkruinmanakin | Pseudopipra pipra
White-crowned Manakin | Saltarín coroniblanco | Cabeça-branca
De witkruinmanakin is een kleine, zwarte manakin met een witte kruin, van de onderlaag van vochtig bos. Hij heeft een van de grootste verspreidingsgebieden binnen zijn familie en is opgedeeld in een groot aantal ondersoorten, met verschillen in zang en kleed; genetisch onderzoek wijst erop dat het om meerdere soorten kan gaan. In het gidsgebied leeft hij vooral in de uitlopers en op de lagere hellingen van de Andes.
Geluid
Een nasale, zoemende, wat oplopende roep, ongeveer dzieeeh, vanaf een vaste tak herhaald; de klank verschilt per ondersoort. Ook korte, droge roepjes.
Opname: Mateus Gonçalves Santos — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9–10 cm, met een korte staart. Het mannetje is glanzend zwart met een witte kruin en nek; de iris is rood of donker, afhankelijk van de ondersoort. Het vrouwtje is olijfgroen, met een grijze kop en een grijsachtige keel en buik met een olijfkleurige zweem; de iris is roodachtig. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje, met de eerste zwarte veren en een begin van de witte kruin.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de blauwstuitmanakin Lepidothrix isidorei is kleiner, met een lichtblauwe stuit naast de witte kruin. Het mannetje van de sneeuwkapmanakin Lepidothrix nattereri is groen, met een witte kruin en stuit, en leeft in het zuidoosten van het gidsgebied. De gitmanakin Chloropipo unicolor is geheel zwart, zonder witte kruin, en leeft hoger in de bergen. Het vrouwtje van de blauwkruinmanakin Lepidothrix coronata is kleiner en helderder groen, zonder grijze kop.
Leefgebied
De onderlaag van vochtig bos in de uitlopers en op de lagere hellingen van de Andes, ruwweg van 300 tot 1500 m, plaatselijk hoger, en schaarser in het aangrenzende laagland. Eet kleine vruchten en insecten, die hij in een korte vlucht pakt. Mannetjes baltsen in losse groepen, verspreid over enkele vaste takken. Het nest is een klein komnestje laag in een vork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia op de hellingen van de Andes, zowel aan de Pacifische kant als in het oosten, en plaatselijk in het oostelijke laagland. In Ecuador op de oostflank en in het aangrenzende laagland. In Peru langs de oostflank van de Andes en in het aangrenzende laagland, naar het zuiden toe schaarser. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama, Venezuela, de Guyana's, Amazonisch Brazilië en het Atlantisch Woud van Oost-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de onderlaag van vochtig bos in de uitlopers naar de zoemende roep; mannetjes zitten vaak op een vaste tak enkele meters boven de grond. Vrouwtjes verschijnen vaak bij struiken met rijpe vruchten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot; plaatselijk heeft de soort te lijden van bosverlies in de uitlopers.
Wetenschappelijke naam
Pseudopipra pipra | (Linnaeus, 1758) (GBIF: Pipra pipra)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als [Parus] Pipra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pseudopipra werd in 2016 ingevoerd door Kirwan, David, Gregory, Jobling, Steinheimer & Brito. De geslachtsnaam komt van Grieks pseudos, 'onecht', en het geslacht Pipra: een 'onechte Pipra'. De soortnaam herhaalt Grieks pipra, de naam voor een kleine vogel bij Aristoteles, die ook het geslacht Pipra zijn naam gaf. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.