Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Wegbuizerd

Wegbuizerd | Rupornis magnirostris

Roadside Hawk | Aguililla caminera | Gavião-carijó

De wegbuizerd is de meest verbreide kleine buizerd van het laagland en de lagere hellingen. Hij zit vaak op een paal, een draad of een tak langs een weg of bosrand, en roept luid en veel. Hij komt in alle vier landen van het gidsgebied voor, aan beide zijden van de Andes.

Wegbuizerd (Rupornis magnirostris)
Foto: Wagner Machado Carlos Lemes from Goiânia, Brazil — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, nasale, aflopende schreeuw, kieeeeer, vaak herhaald; ook een reeks snelle, schrille roepen, kie-kie-kie, bij paren.

Luister: RoepXC1183194

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

33–41 cm; het vrouwtje is groter dan het mannetje. De volwassen vogel is grijsbruin tot grijs van boven, met een grijze kop en borst. De buik is fijn roodbruin en wit gebandeerd. De staart is grijs met vier of vijf donkere banden. Het oog is lichtgeel, de washuid en de poten zijn geel. In de vlucht is een roodbruin veld op de handpennen te zien; de vleugels zijn vrij kort en rond. Jonge vogels zijn bruiner, met een lichte wenkbrauwstreep, een gestreepte borst en een gebandeerde buik.

Verwarrings­soorten

De grijsgestreepte buizerd Buteo nitidus is van boven egaal grijs, van onder fijn grijs gebandeerd en heeft een zwarte staart met witte banden, zonder roodbruin in de vleugel. De breedvleugelbuizerd Buteo platypterus is een wintergast met donkere ogen, een witte ondervleugel met donkere rand en brede witte staartbanden. De kortstaartbuizerd Buteo brachyurus heeft een witte of geheel donkere onderzijde en vliegt meer. In het westen van Ecuador en Peru lijkt de grijsrugbuizerd Pseudastur occidentalis er alleen op in de grootte; hij is wit van onder.

Leefgebied

Bosranden, open plekken, secundair bos, oeverbos, savannen, weiden en akkers met bomen, plantages en tuinen. Van zeeniveau tot ongeveer 2500 m, plaatselijk hoger in de droge dalen. Jaagt vanaf een uitkijkpost op hagedissen, grote insecten, kikkers, kleine zoogdieren en vogels. Het nest is een klein takkennest in een boom.

Verspreiding en trek

In Colombia in het hele laagland en in de lagere delen van de Andesdalen. In Ecuador in het westelijke en het oostelijke laagland en op de lagere hellingen. In Peru in het oostelijke laagland en op de oostflank, en in het noordwesten. In Bolivia in het laagland en in de lagere dalen van de Andes. Buiten het gidsgebied van Mexico tot in het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rijd langs wegen door weiland en bosrand in het laagland; de soort zit vaak open op een paal of draad en roept bij het naderen. Het roodbruine vleugelveld is zichtbaar wanneer hij wegvliegt.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen en wijdverbreid; profiteert van ontbossing en het ontstaan van open, half bebost land.

Wetenschappelijke naam

Rupornis magnirostris | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Falco magnirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rupornis werd in 1844 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks rhupos, 'vuil', met ornis, 'vogel'. De soortnaam combineert Latijn magnus, 'groot', met -rostris, 'gesnaveld', dus 'grootsnavelig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.