Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Westelijke gestreepte manakin

Westelijke gestreepte manakin | Machaeropterus striolatus

Striolated Manakin | Saltarín rayado occidental | Tangará-riscado

De westelijke gestreepte manakin is een zeer kleine manakin met een rode kruin en roodbruin gestreepte onderdelen. Hij leeft in het westen van Amazonia en in de voetheuvels van de oostflank van de Andes. Vroeger werd hij samen met de Braziliaanse oostelijke gestreepte manakin als één soort behandeld.

Westelijke gestreepte manakin (Machaeropterus striolatus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een kort, nasaal, insectachtig tsjiek of tsjiep, vaak met pauzes herhaald. Het mannetje maakt bij de balts zoemende en tikkende vleugelgeluiden.

Luister: ZangXC219922

Opname: Joe Klaiber — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9 cm, gedrongen, met een korte staart. Het mannetje heeft een scharlakenrode kruin, olijfgroene bovendelen en vleugels, en witachtige tot lichtgele onderdelen met smalle roodbruine strepen op borst en flanken. Het vrouwtje is olijfgroen van boven, zonder rode kruin, met een lichte onderzijde met vage bruinige strepen. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De vuurkapmanakin Machaeropterus pyrocephalus heeft een gele kruin met een rode middenstreep en meer roze strepen op de onderdelen; hij leeft zuidelijker, in Peru en Bolivia. Eckelberry's manakin Machaeropterus eckelberryi lijkt sterk en is beperkt tot een klein gebied in het noorden van Peru; daar is de stem het beste kenmerk. Vrouwtjes van andere kleine manakins missen de strepen op de onderzijde.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos op terra firme, voetheuvelbos en bosranden, ook oud secundair bos, van het laagland tot ongeveer 1500 m. Leeft in de middelste etage en in de ondergroei, vaak bij vruchtdragende bomen, en eet kleine vruchten en insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: ten oosten van de Andes, vooral aan de voet van de oostelijke cordillera en in het westen van Amazonia. Ecuador: in het oostelijke laagland en de voetheuvels. Peru: in het noorden en midden, ten oosten van de Andes. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de voetheuvels van de oostflank en in Amazonisch bos in Ecuador en Noord-Peru, en luister naar het herhaalde, nasale tsjiek. De vogel zit vaak stil in de middelste etage.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en plaatselijk vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Machaeropterus striolatus | (Bonaparte, 1838)

Bonaparte beschreef de soort in 1838 als Pipra striolata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Machaeropterus werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks makhaira, 'mes' of 'dolk', met -pteros, 'gevleugeld', naar de verdikte vleugelveren van de mannetjes. De soortnaam is Nieuwlatijn striolatus, 'fijn gestreept', naar de gestreepte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit benedenloop Javari, grens Brazilië–Peru.