Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Witbandsijs

Witbandsijs | Spinus psaltria

Lesser Goldfinch | Jilguero dominico | Pintassilgo-pequeno

De witbandsijs is een kleine, zwart-gele sijs van droge, open streken met verspreide bomen, van het westen van de Verenigde Staten tot in het noordwesten van Peru. In het gidsgebied hebben de mannetjes een geheel zwarte bovenzijde. Hij leeft in groepjes, vaak in tuinen, akkerranden en droog struweel.

Witbandsijs (Spinus psaltria)
Foto: Luis Alejandro Bernal Romero http://aztlek.com — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Klagende, fluitende roepen, een stijgend tie-jee en een dalend tie-jer, en een snelle, lange, kwetterende zang, vaak met nagebootste geluiden van andere vogels.

Luister: ZangXC1184605

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een korte, spitse, kegelvormige snavel en een ingesneden staart. Het mannetje heeft in het gidsgebied een glanzend zwarte kruin, wangen, rug en vleugels en geheel heldergele onderdelen, inclusief de keel. In de vleugel een opvallende witte vlek aan de basis van de handpennen en witte randen aan de tertials; wit aan de basis van de buitenste staartpennen. Het wijfje is olijfgroen van boven en geel tot groengeel van onderen, met donkere vleugels met een witte vleugelstreep en een kleinere witte vlek. Jonge mannetjes lijken eerst op het wijfje.

Verwarrings­soorten

De kapsijs Spinus magellanicus heeft een zwarte kap met zwarte keel en een olijfgroene rug, en gele in plaats van witte vleugeltekening. De geelbuiksijs Spinus xanthogastrus heeft een zwarte keel en borst. De saffraansijs Spinus siemiradzkii van de Tumbes-regio heeft een zwarte kap met een gele rug. Wijfjes van deze soorten missen de witte vlek in de vleugel.

Leefgebied

Droog bos, struweel, open landschap met verspreide bomen, akkerranden, oeverbos, tuinen en parken, van zeeniveau tot ongeveer 3000 m, het meest tussen 500 en 2500 m. Eet vooral zaden van composieten en andere kruiden, ook knoppen. Het nest is een kleine, dichte kom in een struik of boom.

Verspreiding en trek

In Colombia wijd verbreid in de Andesdalen, het Caribische laagland en de droge inter-Andesdalen. In Ecuador in de droge westelijke laaglanden en in de inter-Andesdalen. In Peru alleen in het noordwesten, vooral in de Tumbes-regio en de Marañón-vallei. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het westen van de Verenigde Staten via Mexico en Midden-Amerika tot in Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droge dalen en dorpstuinen naar groepjes kleine zwart-gele vinkjes op zaaddragende kruiden; de klagende tie-jee-roep is vaak eerder te horen dan de vogels te zien zijn.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert plaatselijk van open, door de mens gevormd landschap; ze wordt hier en daar gevangen als kooivogel.

Wetenschappelijke naam

Spinus psaltria | (Say, 1822)

Say beschreef de soort in 1822 als Fringilla psaltria; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spinus werd in 1816 ingevoerd door Koch. De geslachtsnaam komt van Grieks spinos, de naam van een vogel die niet meer te identificeren is. De soortnaam is Grieks psaltria, 'harpspeelster', naar de zang. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bij Colorado Springs, Colorado, Verenigde Staten.