Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Andessijs

Andessijs | Spinus spinescens

Andean Siskin | Jilguero andino | Pintassilgo-andino

De andessijs is een kleine sijs van de hoge Andes van Colombia en West-Venezuela, die net tot in het noorden van Ecuador reikt. Het mannetje combineert een zwarte kap met olijfgroene bovendelen en een gele vleugelband. Hij leeft in groepjes aan de randen van nevelwoud en in de overgang naar de páramo.

Andessijs (Spinus spinescens)
Foto: Antonio Arnaiz-Villena, Valentin Ruiz-del-Valle — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne tsie-roepen en een snelle, gevarieerde, twitterende zang met trillers, die aan die van een kanarie doet denken.

Luister: ZangXC912423

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een korte, spitse snavel en een ingesneden staart. Het mannetje heeft een zwarte kruin en voorhoofd, olijfgroene wangen, nek en rug, een gele tot olijfgele stuit en geelgroene onderdelen. De vleugels zijn zwart met een brede gele band aan de basis van de slagpennen; de staart is zwart met geel aan de basis. Het wijfje mist de zwarte kap en is doffer olijfgroen, met een smallere gele vleugelband. Jonge vogels lijken op het wijfje en zijn vaag gestreept.

Verwarrings­soorten

De kapsijs Spinus magellanicus heeft een zwarte kap die ook keel en wangen omvat, in plaats van alleen een zwarte kruin. De geelbuiksijs Spinus xanthogastrus is van boven en op keel en borst glanzend zwart. De olijfgele sijs Spinus olivaceus lijkt op de kapsijs en leeft lager, aan de oostflank. Wijfjes zijn het best te herkennen aan het gezelschap van mannetjes.

Leefgebied

Randen van nevelwoud en elfenbos, struikrijke open plekken, de overgang van bos naar páramo, weilanden en akkerranden met struiken, vooral tussen ongeveer 2000 en 4000 m. Eet zaden van composieten, grassen en elzen. Het nest is een kleine kom in een struik of boom.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens, in de Sierra Nevada de Santa Marta en de Serranía del Perijá. In Ecuador alleen zeldzaam in het uiterste noorden, in Carchi. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes en de kustcordillera van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij de boomgrens en in struikrijke weiden in de Colombiaanse Andes naar groepjes kleine groene vinken op zaaddragende composieten; de hoge tsie-roepen zijn vaak het eerste teken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk algemeen en verdraagt een halfopen agrarisch landschap; ze wordt soms gevangen als kooivogel.

Wetenschappelijke naam

Spinus spinescens | (Bonaparte, 1850)

Bonaparte beschreef de soort in 1850 als Chrysomitris spinescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spinus werd in 1816 ingevoerd door Koch. De geslachtsnaam komt van Grieks spinos, de naam van een vogel die niet meer te identificeren is. De soortnaam is afgeleid van Fringilla spinus, de sijs, met het Latijnse achtervoegsel -escens, 'enigszins': 'sijsachtig'; de naam komt uit een manuscript van Lichtenstein (vergelijk Laatlatijn spinescens, 'stekelig'). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.